chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Cijfers vertrouwenspersonen en preventieadviseurs psychosociaal welzijn

    Stress, een conflict, pesterijen, verbale agressie door een bezoeker, ongewenst seksueel gedrag … kan ervoor zorgen dat een personeelslid zich niet (langer) goed voelt op het werk. Personeelsleden die met dergelijke moeilijkheden geconfronteerd worden, kunnen met hun verhaal terecht bij een vertrouwenspersoon of preventieadviseur psychosociaal welzijn (PA PSY). Een vertrouwenspersoon of PA PSY vangt het personeelslid op, luistert en gaat samen met het personeelslid op zoek naar een gepaste oplossing. Gesprekken met een vertrouwenspersoon of PA PSY zijn steeds vertrouwelijk en kunnen binnen de arbeidstijd.

    Een vertrouwenspersoon is iemand die naast zijn eigen functie vrijwillig een bijkomende taak opneemt. Hij wil een aanspreekpunt zijn rond psychosociaal welzijn voor andere personeelsleden. Zo voert een vertrouwenspersoon vertrouwelijke gesprekken met personeelsleden die moeilijkheden op het werk ervaren. Een vertrouwenspersoon zoekt samen met het personeelslid op een informele wijze naar een oplossing voor de moeilijkheden die bij hem aangekaart worden. Hij kan - mits toestemming van het personeelslid - een gesprek aangaan met de leidinggevende van het personeelslid, iemand anders binnen de organisatie, of kan bemiddelen met de andere betrokken partij.

    Binnen de Vlaamse Overheid zijn meer dan honderd vertrouwenspersonen actief, zowel binnen de entiteiten, als bij de Gemeenschappelijke Dienst voor Preventie en Bescherming (GDPB). Een overzicht van de officieel aangestelde vertrouwenspersonen kan u hier terugvinden.

    Personeelsleden kunnen ook terecht bij de PA PSY van de GDPB. In tegenstelling tot de vertrouwenspersonen is de PA PSY iemand die uitsluitend bezig is met psychosociaal welzijn op de werkvloer. De PA PSY voert net zoals de vertrouwenspersonen gesprekken met medewerkers, kan met leidinggevenden of anderen in de organisatie in gesprek gaan, of kan bemiddelen met de andere betrokken partij. Daarnaast doet de PA PSY ook psychosociale risicoanalyses van diensten of entiteiten, onderzoekt hij formele verzoeken en ondersteunt hij de vertrouwenspersonen. Meer gegevens over de PA PSY’s kan u hier terugvinden.

    Aantal dossiers

    In bovenstaande grafiek wordt het aantal nieuwe aanvragen weergegeven die vertrouwenspersonen ontvingen in de periode 2013 tot 2016. Het aantal nieuwe aanvragen steeg in 2016 sterk in vergelijking met de voorgaande jaren: in 2016 ontvingen de vertrouwenspersonen 60% meer dossiers dan in 2015, voor de PAPSY’s waren er 25% meer dossiers in 2016..

    Deze stijging betekent niet noodzakelijk dat er meer psychosociale moeilijkheden zijn dan de jaren voorheen. Verschillende entiteiten hebben de voorbije jaren ingezet op de aanstelling en bekendmaking van interne vertrouwenspersonen. Hoe meer vertrouwenspersonen er zijn, hoe bekender zij zijn en hoe beter zij ondersteund worden door de PA PSY’s, hoe sneller medewerkers hun weg vinden naar een vertrouwenspersoon en daar de nodige ondersteuning krijgen voor de moeilijkheden die ze ervaren, ook een aanvulling van het team van PA PSY, een grotere bekendheid, een betere doorverwijzing, … zijn factoren die mee de stijging kunnen verklaren.

    Analyse cijfers 2015 (aantal dossiers)

    Het aantal nieuwe aanvragen dat de PA PSY’s ontvingen is gedaald ten opzichte van 2014. In 2015 was er een tekort aan aanwezige PA PSY’s (o.a. door ziekte en zwangerschapsverlof). Vermoedelijk ligt het aantal nieuwe aanvragen hierdoor lager dan in 2014. In 2016 werd het team aangevuld.

    Soorten thema's

    Bovenstaande grafiek geeft een overzicht van de vier meest voorkomende thema’s waarvoor een vertrouwenspersoon of PA PSY gecontacteerd werd in 2016.

    Aan één dossier kunnen één of meerdere thematieken toegewezen worden al naargelang de inhoud. Drie thema’s zitten zowel in 2015 als 2016 in de top 4: arbeidsorganisatie, arbeidsrelaties met de leidinggevende en conflict met de directe leidinggevende. Conflict met een collega staat voor het eerst in de top 4 van meest gemelde thema’s. Pesten valt in 2016 voor het eerst uit de top 4, ondanks het feit dat het aantal meldingen hieromtrent licht gestegen is.

    Als we de thema’s groeperen in logisch samenhangende groepen (bv. arbeidsrelaties leidinggevende samentellen met conflict leidinggevende, arbeidsrelaties collega samentellen met conflict collega, stress samentellen met burn-out), dan komen we tot bovenstaande grafiek. We zien dat medewerkers voornamelijk een beroep doen op een vertrouwenspersoon of PA PSY omwille van moeilijkheden in de samenwerkingsrelatie of een conflict met een leidinggevende of collega (respectievelijk 39,5% en 31,7% van alle dossiers). Vragen rond stress of burn-out (28,4% van alle dossiers) komen ook veel voor.

    Analyse cijfers vorige jaren (soorten thema's)

    In 2014 werden de categorieën aangepast, bijvoorbeeld 'stress, disfunctioneren, psychosociale belasting' werd niet langer gebruikt als categorie en 'arbeidsrelaties' werd opgesplitst tussen arbeidsrelaties tussen collega's en met leidinggevenden. Hierdoor is er een verschil in de registratie van de thema's in 2013 en de jaren daarna. Sinds september 2014 is 'psychosociale belasting' geschrapt uit de welzijnswetgeving en wordt daarom vanaf 2014 niet meer als categorie gebruikt. 'Stress' wordt sinds 2014 geregistreerd wanneer de verzoeker een vraag heeft over het omgaan met stress. Aan één dossier kunnen één of meerdere thematieken toegewezen worden al naargelang de inhoud. Twee thema’s zitten bij de PA PSY's zowel in 2014 en 2015 in de top 3: arbeidsrelaties leidinggevende en arbeidsorganisatie. Pesten valt in 2015 net uit de top 3 maar zit de voorbije jaren telkens in de top 5.

    Twee thema’s zitten bij de vertrouwenspersonen zowel in 2014 en 2015 in de top 3:  arbeidsrelaties leidinggevende en arbeidsorganisatie. Pesten valt in 2015 net uit de top 3. Omwille van de opsplitsing zoals boven vermeld, staat stress op zich in 2014 niet meer in de top drie van de meest voorkomende thema’s.

    Ondernomen acties

    Bovenstaande grafiek geeft een overzicht van de door de vertrouwenspersonen en PA PSY’s ondernomen acties. Een vertrouwenspersoon of PA PSY werkt steeds vraaggestuurd. Dit wil zeggen dat het personeelslid zelf beslist welke actie een vertrouwenspersoon of PA PSY onderneemt.

    In de meerderheid van de dossiers heeft een vertrouwenspersoon of PA PSY één of meerdere gesprekken met een personeelslid (‘onthaal en advies’). Hij of zij luistert naar het verhaal, probeert het personeelslid te ondersteunen en advies te geven.

    Daarnaast kan een vertrouwenspersoon of PA PSY ook een gesprek aangaan met iemand anders binnen de organisatie (bv. de leidinggevenden van het personeelslid, HR) om zo tot een gepaste aanpak te komen voor de moeilijkheden die het personeelslid ervaart (‘interventie’).

    Als er een andere partij is waar het personeelslid moeilijkheden mee ervaart (bv. bij een conflict), kan de vertrouwenspersoon of de PA PSY bemiddelen (‘bemiddeling’).

    Analyse cijfers 2015 (ondernomen acties)

    In de meerderheid van de dossiers doet een vertrouwenspersoon één of meerdere gesprekken met een personeelslid (‘onthaal en advies’). De vertrouwenspersoon luistert naar het verhaal, probeert het personeelslid te ondersteunen en advies te geven. Daarnaast kan een vertrouwenspersoon ook een gesprek aangaan met iemand anders binnen de organisatie (bv. de leidinggevenden van het personeelslid, HR, een collega) om zo tot een gepaste aanpak te komen voor de moeilijkheden die het personeelslid ervaart (‘interventie’). Als er een andere partij is waar het personeelslid moeilijkheden mee ervaart (bv. bij een conflict) kan de vertrouwenspersoon bemiddelen (‘bemiddeling’).

    Een PAPSY werkt steeds vraaggestuurd. Dit wil zeggen dat het personeelslid zelf beslist welke actie de PAPSY onderneemt. In de meerderheid van de dossiers doet een PAPSY één of meerdere gesprekken met een personeelslid (‘onthaal en advies’). Hij luistert naar het verhaal, probeert het personeelslid te ondersteunen en advies te geven. Daarnaast kan een PAPSY ook een gesprek aangaan met iemand anders binnen de organisatie (bv. de leidinggevenden van het personeelslid, HR, een collega) om zo tot een gepaste aanpak te komen voor de moeilijkheden die het personeelslid ervaart (‘interventie’). Als er een andere partij is waar het personeelslid moeilijkheden mee ervaart (bv. bij een conflict) kan de PAPSY bemiddelen (‘bemiddeling’).

    Analyse cijfers 2014 (ondernomen acties)

    Een vertrouwenspersoon werkt steeds vraaggestuurd. Dit wil zeggen dat het personeelslid zelf beslist welke actie een vertrouwenspersoon onderneemt. In de meerderheid van de dossiers doet een vertrouwenspersoon één of meerdere gesprekken met een personeelslid. De vertrouwenspersoon luistert naar het verhaal, probeert het personeelslid te ondersteunen en advies te geven. Daarnaast kan een vertrouwenspersoon ook een gesprek aangaan met een van de leidinggevenden van het personeelslid om zo tot een gepaste aanpak te komen voor de moeilijkheden die het personeelslid ervaart. Als er een andere partij is waar het personeelslid moeilijkheden mee ervaart (bv. bij een conflict) kan de vertrouwenspersoon bemiddelen. Ten slotte kan een vertrouwenspersoon ook andere acties doen zoals bijvoorbeeld coachende gesprekken of het helpen van de PAPSY bij het uitvoeren van een psychosociale risicoanalyse van een bepaalde dienst of entiteit.