chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Iedere doelgroep of betrokken partij wil genoeg geïnformeerd worden over de plannen van de overheid. En de moderne burger wil dat er ook naar hem geluisterd wordt. ‘Eerst beslissen, dan communiceren’ is niet meer van deze tijd. Maar dat is prima, want door vroeg genoeg te luisteren en te informeren maak je beter onderbouwd en meer gedragen beleid.

    CB-link bestaat uit 5 stappen. Je doorloopt die in een team van een achttal mensen met een verschillende achtergrond en expertise. Je laat je begeleiden door een facilitator

    Trek er 2 tot 3 halve dagen voor uit. Dat lijkt misschien veel, maar die tijd zou anders zeker naar andere vergaderingen gaan. Met CB-link werk je op een meer gestructureerde manier die uiteindelijk efficiënter is.

    Voor beleid in ontwikkeling waarbij veel partijen betrokken zijn, kun je het best alle stappen doorlopen. Bijvoorbeeld:

    • Een oude bedrijfssite herbestemmen
    • Een nieuw HR-beleid ontwikkelen voor je entiteit
    • Een ingrijpende hervorming doorvoeren in de financiering van de zorgsector of de cultuursector

    Voor andere projecten kun je naar keuze bepaalde elementen uit CB-link gebruiken. 
    Bijvoorbeeld: 

    • Het beleidsdoel helder stellen
    • Een actorenanalyse maken
    • Kernboodschappen formuleren
    • De communicatie organiseren

    Voordelen van de CB-link-aanpak:

    • Aansluiting bij diegenen voor wie het beleid echt bedoeld is
    • Meer doordacht beleid
    • Meer gedragen beleid
    • Meer vertrouwen in de overheid
    • Minder (denk)fouten
    • Betere communicatiekeuzes

    Wil je eerst ervaren hoe CB-link werkt voordat je met de toolbox aan de slag gaat?

    Heb je vragen of suggesties voor deze toolbox?

    Alles kan beter. Mail naar marijke.vrijders@dar.vlaanderen.be of leontien.demeyere@dar.vlaanderen.be.

    Zit je vast bij het toepassen van CB-link?

    Neem contact op met de ontwikkelaars van de methode: rik.otten@arteveldehs.be.

    De CB-link-methodiek werd in 2014 ontwikkeld door Machteld Weyts, Rik Otten en Geert Stox van de opleiding Communicatiemanagement van de Arteveldehogeschool. Ze werkten met PWO-middelen van de Vlaamse overheid (praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek). De onderzoekers baseerden zich op de Nederlandse Factor C-werkwijze, maar pasten dat model grondig aan op basis van Vlaamse gebruikerservaringen en nieuwe inzichten in beleidsvoering en communicatie.

    De spelregels van CB-link

    Samenstelling van het team

    • Multidisciplinair, divers, kan nadenken vanuit verschillende invalshoeken en expertises
    • Liefst ongeveer 8 personen 
    • Bekijk, afhankelijk van het project, welke expertises er nodig zijn. Een communicatieadviseur is meestal nuttig, net als een medewerker die evoluties en cijfers opvolgt 
    • Zeker enkele mensen die beslissingen mogen nemen. Liefst krijgt het team het mandaat om de nodige keuzes te maken. Als dat niet kan, moet er minstens iemand in het team aanwezig zijn die rechtstreeks advies zal geven aan de leidend ambtenaar of de minister en die zelf de denkoefening meemaakt
    • Als het kan: experten, ervaringsdeskundigen of onafhankelijke denkers. Ze zullen het interne team inhoudelijk uitdagen en versterken
    • Iedereen in het team is gelijk, los van de positie in de organisatie. Ieders inbreng is nuttig, net omdat iedere deelnemer vanuit zijn eigen expertise en ervaring elementen aanbrengt.

    Timing

    • Twee tot drie halve dagen om alle stappen te zetten
    • Tussen stap drie en stap vier heb je misschien extra onderzoek nodig, of wil je misschien een participatieproces opzetten

    De rol van het team

    De teamleden

    • Denken actief mee
    • Zorgen voor een verslag van het denkwerk en de beslissingen
    • Zorgen ervoor dat de beslissingen worden uitgevoerd (eventueel is dat een specifieke rol voor een voorzitter of projectleider)

    De facilitator

    De facilitator is degene die het denkproces in goede banen leidt.

    Hij

    • Neemt geen standpunten in
    • Neemt geen beslissingen
    • Maakt geen verslag

    Hij

    • Begeleidt de groep door de werkvormen
    • Houdt de vaart erin
    • Bewaakt de kwaliteit van het proces
    • Blijft gefocust op het doel
    • Vat op tijd samen
    • Checkt of iedereen het ermee eens is
    • Toetst regelmatig de haalbaarheid van de beslissingen

    Hij

    • Kent CB-link en het waarom van de verschillende stappen
    • Bereidt zich inhoudelijk voor
    • Is zelf niet bij het project betrokken

    Hoe vind je een facilitator?

    De vijf stappen met de bijhorende templates

    Download alle CB-link templates in 1 zip (1,09 MB).

    • 1

      Start: Formuleer het beleidsdoel

      In de startfase omschrijf je op een heldere manier het beleidsdoel, -idee of -vraagstuk.

      Waarom deze stap?

      • Je bekijkt samen wat er leeft rond je thema. Welke signalen komen er uit politieke hoek, van organisaties, burgers …?
      • Wat ga je met die signalen doen? Welke rol wil of moet je als overheid daarin spelen?
      • Je vertaalt samen (beleidsmakers, projectleiders, inhoudelijk deskundigen, ervaringsdeskundigen …) de signalen in een sterk beleidsdoel of een goed geformuleerd beleidsvraagstuk. Dat is een cruciale stap die alle verdere stappen bepaalt.

      Template:  Start. Formuleer het beleidsdoel

    • 2

      Breng de factoren en actoren in beeld

      In deze stap maak je een analyse van de factoren en de actoren die een invloed hebben op je beleidsvraagstuk.

      Waarom deze stap?

      • Je wordt je meer bewust van welke factoren belangrijk zijn om te kunnen slagen en welke factoren je zouden kunnen doen falen. Zo kun je de slaagkansen van het project flink verhogen.
      • Je kunt de context van het beleidsvraagstuk beter begrijpen.
      • Je kunt de gevolgen van een beleidsvoorstel voor de samenleving beter onder ogen zien.
      • Je kunt goed inschatten wie er betrokken is bij het beleidsvraagstuk. Je kijkt verder dan de 'usual suspects'.
      • Je wordt je meer bewust van de belangen en de invloed van de verschillende actoren.

      2.1: Breng de factoren in beeld

      Eerst verken je de factoren waar je nog enigszins invloed op hebt. Daarin maak je een onderscheid tussen de factoren die belangrijk zijn om te kunnen slagen en de factoren die je zouden kunnen doen falen: succes- en faalfactoren

      Template: Breng de succes- en faalfactoren in beeld

      Daarna analyseer je de factoren uit de samenleving waar je zelf geen vat op hebt: externe factoren.

      Template: Breng de externe factoren in beeld

      2.2: Breng de actoren in beeld

      Actoren zijn er in alle maten en gewichten en het zijn er vooral heel veel. Breng de actoren goed in beeld in drie stappen.

      1. Inventariseer alle actoren in een actorenlijst.
        Template: Hoe maak je een bruikbare actorenlijst?
      2. Optioneel: Cluster of groepeer alle actoren in categorieën.
        Template: Heel veel actoren? Schep orde met een actorencluster
      3. Analyseer de actoren aan de hand van de geschikte analysemethode. Kies de analyse die je het meest helpt om zicht te krijgen op je vragen.
        Template: Belangenanalyse
        Template: Invloedanalyse
        Template: Winnaars- en verliezersanalyse

        Template: Netwerkanalyse
    • 3

      Verbind de (f)actoren met het beleid

      In deze stap leg je de link tussen de verschillende factoren, de actoren en het beleidsonderwerp.

      Je doet dat aan de hand van twee opdrachten: het bepalen van de ringen van invloed en het in kaart brengen van issue arena’s. Breng niet de huidige situatie, maar de gewenste situatie in kaart, waar je naartoe wilt werken. Blijf realistisch: de gewenste situatie moet haalbaar zijn.

      Na deze fase zal je mogelijk een participatieproces met de betrokkenen opzetten. Misschien is extra onderzoek nodig. Daarna kun je de eerste inhoudelijke knopen over het beleidsidee doorhakken, voor je begint aan de volgende stap.

      Waarom deze stap?

      • om te bepalen welke invloed, rol en mate van betrokkenheid iedereen moet krijgen
      • om meer zicht te krijgen op wie wat waar zegt over het onderwerp
      • om in de volgende stappen de juiste communicatiekeuzes te kunnen maken op het vlak van inhoud, vorm, voorkeur van communicatiekanaal …

      Template: Ringen van invloed - deel 1 - rol actoren

      Template: Ringen van invloed - deel 2 - mate van betrokkenheid

      Template: Breng de issue arena's in kaart

    • 4

      Schrijf kernboodschappen

      Waarom deze stap?

      • Kernboodschappen zijn er eerst en vooral om de betrokkenen zo veel en zo goed mogelijk op de hoogte te houden van de voortgang van het proces en van de mogelijke oplossingen en voorstellen die op tafel liggen.
      • Deze stap dwingt je om zwakke of weinig uitgewerkte elementen van het beleidsidee onder ogen te zien en op te lossen.
      • Een duidelijke en gezamenlijke formulering van kernboodschappen voorkomt onzekerheid of verwarring bij al degenen die mee de communicatie verzorgen, van beleidsmakers tot onthaalmedewerkers.

      Template. Schrijf kernboodschappen

    • 5

      Organiseer de communicatie

      In de laatste stap organiseer je samen de communicatie. Je grijpt terug naar het resultaat van de vorige stappen en je brengt alles samen in een duidelijk en werkbaar overzicht. Je maakt dus een communicatieplan.

      Je bepaalt:

      • welke inhoud telt
      • in welke vorm je de communicatie giet
      • en welke momenten geschikt zijn om te communiceren.

      De resultaten van de ringen van invloed worden gekoppeld aan mijlpalen of stappen binnen het project of beleid. Welke actoren zijn op welk moment van belang? En moeten deze actoren dan enkel geïnformeerd worden of moeten zij in deze fase mee het beleid bepalen? Verschillende actoren hebben bovendien een verschillende verwachting tegenover de rol van de overheid, en ze hebben zelf ook een voorkeur voor bepaalde communicatie-instrumenten. Kennis van hun communicatiegebruik en communicatiemomenten is dus cruciaal.

      Zorg ervoor dat zeker in deze fase de communicatiedeskundige mee rond de tafel zit.

      Naarmate het beleidsproces of het project vordert, pas je het overzicht aan en werk je eventueel de vorige stappen bij (bijvoorbeeld: een nieuwe actor die belangrijk wordt, een nieuwe kernboodschap in een nieuwe fase).

      Waarom deze stap?

      • Communicatie zorgt voor wederzijds vertrouwen, een noodzakelijke basis voor maatschappelijke steun voor een beleidsbeslissing.
      • De dialoog die tot stand komt tijdens deze communicatieactiviteiten, verrijkt het beleidsidee met nieuwe inzichten.

      Template: Organiseer de communicatie