De beleidscyclus

De Vlaamse overheid heeft een aantal mechanismen om haar beleidsvorming te stroomlijnen en te plannen (beleidscyclus en regelgevingsagenda). Bij de aanvang van een regeerperiode maken de leden van de Vlaamse Regering strategische keuzes voor de komende 5 jaar.

De Vlaamse Regering omschrijft in haar regeerakkoord de strategische keuzes bij de start van een nieuwe regeerperiode. De meest recente is het Regeerakkoord 2014-2019 'Vertrouwen, verbinden, vooruitgaan'. Ter voorbereiding van dit regeerakkoord levert de Vlaamse administratie een bijdrage van de administratie aan het regeerakkoord (bv. bijdrage 2014-2019). Deze bijdrage omvat een omgevingsanalyse en een aantal beleidsvoorstellen die als inspiratie kunnen dienen voor de regeringsonderhandelaars. De bijdrage wordt overhandigd aan de formateur van de Vlaamse Regering.

Uit het regeerakkoord vloeien een aantal andere beleidsdocumenten voort. Aan het begin van de regeerperiode publiceert elke minister één of meerdere beleidsnota’s waarin de minister aangeeft hoe hij of zij voor zijn of haar bevoegdheden het regeerakkoord zal realiseren in de loop van de regeerperiode. Vanaf het tweede jaar van de regeerperiode dient elke minister één of meer beleidsbrieven in, voor de domeinen waarover hij of zij bevoegd is. De beleidsbrief bevat onder meer een terugblik op het voorbije jaar en intenties voor het volgende jaar met betrekking tot de uitvoering van het regeerakkoord en de beleidsnota. Ieder jaar legt de regering op de vierde maandag van september een zogenaamde septemberverklaring af over de maatschappelijke situatie en de krachtlijnen van de begroting.

In de huidige Vlaamse beleidscyclus ligt de klemtoon op de rapportering door de Vlaamse Regering over het gevoerde beleid en de aankondiging van nieuw beleid. In al deze documenten verbonden aan de beleidscyclus worden immers geen formele beslissingen over nieuwe beleidsmaatregelen genomen. Aan de opmaak van beleidsnota's en beleidsbrieven gaan geen consultaties van het maatschappelijk middenveld vooraf en er zijn weinig tot geen interne procedures van kwaliteitsbewaking aan verbonden. Deze bestaan wel binnen het besluitvormingsproces, waarin, concrete beleidsmaatregelen ten opzichte van elkaar worden afgewogen.

Verloop van de beleidscyclus

Het verloop van de beleidscyclus wordt bepaald in het Reglement van het Vlaams Parlement. Ter uitvoering van de protocollen en van de voorschriften in het Reglement van het Vlaams Parlement legde de Vlaamse Regering in de omzendbrief 'Samenwerking met het Vlaams Parlement' gedragslijnen vast. Daarnaast bezorgt de minister-president jaarlijks instructies over de concrete timing en vormvereisten van de beleidsnota of beleidsbrief aan de leden van de Vlaamse Regering (Instructies beleidsbrief 2014). 

Timing zoals vastgelegd in het Reglement van het Vlaams Parlement

Regeerakkoord

Wie?

Voltallige Vlaamse Regering

Wat?

Een regeerakkoord is een geheel van afspraken tussen de parlementaire fracties die samen deel uitmaken van de Vlaamse Regering, over het beleid dat deze nieuwe Regering zal voeren.

Timing

  • Eénmaal bij aanvang van elke regeerperiode
  • Na de verkiezing of de vernieuwing van de Vlaamse Regering wordt het regeerakkoord door de minister-president van de Regering bij de voorzitter van het Parlement ingediend.

Meer informatie

Regeerakkoord (website Vlaams Parlement)

Regeerakkoord Vlaamse regering 2014-2019 'Vertrouwen, verbinden, vooruitgaan'

Regelgeving

Beleidsnota

Wie?

Elke minister dient één of meer beleidsnota’s in bij het Vlaams Parlement, voor zijn of haar bevoegdheden.

De ontwerp-beleidsnota wordt uitgewerkt en voorbereid door de departementen in samenwerking met de agentschappen, overeenkomstig de afspraken in de beleidsraad. Zij worden vooraf bij wijze van "Mededeling aan de Vlaamse Regering" voorgelegd, overeenkomstig het Huishoudelijk Reglement van de Vlaamse Regering.

Wat?

In de beleidsnota geeft de minister aan hoe hij voor zijn bevoegdheden het regeerakkoord zal realiseren in de loop van de regeerperiode, rekening houdend met de financiële beleidsruimte. Beleidsnota's zijn de strategische plannen (doelstellingen, effecten, acties) van de minister ter uitvoering van het regeerakkoord.

 Timing

  • Eénmaal bij aanvang van elke regeerperiode
  • Vóór de vierde maandag van oktober na de eedaflegging (uitzondering mogelijk) dient ieder lid van de Regering bij de voorzitter van het Parlement één of meer beleidsnota’s in.

Meer informatie

Beleidsnota (website Vlaams Parlement)

Regelgeving

Beleidsbrief

Wie?

Elke minister dient één of meer beleidsbrieven in bij het Vlaams Parlement voor zijn of haar bevoegdheden.

De ontwerp-beleidsbrieven worden uitgewerkt en voorbereid door de departementen in samenwerking met de agentschappen, overeenkomstig de afspraken in de beleidsraad. Zij worden vooraf bij wijze van "Mededeling aan de Vlaamse Regering" voorgelegd, overeenkomst het Huishoudelijk Reglement van de Vlaamse Regering.

Wat?

Elke beleidsnota wordt jaarlijks ingevuld d.m.v. een beleidsbrief. De beleidsbrief geeft een overzicht van de realisaties van het lopende begrotingsjaar, en een prgnose over de beleidsinvulling tijdens het volgende begrotingsjaar. De beleidsbrieven moeten op hoofdlijnen de link maken met de budgettaire gegevens in de ontwerpuitgevanbegroting.

Verder bevatten de beleidsbrieven onder meer ook een uittreksel uit de regelgevingsagenda en geven ze aan hoe rekening is gehouden met de moties en resoluties van het Vlaams Parlement.

Timing

  • Jaarlijks (m.u.v. het jaar waarin de Regering wordt verkozen)

  • Uiterlijk bij de indiening van het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting, zijnde 21 oktober, dient ieder lid van de Regering bij de voorzitter van het Parlement één of meer beleidsbrieven in. 

Meer informatie

Regelgeving

Opvolging van de beleidsdocumenten

Het is van belang dat de voortgang van de doelstellingen uit de beleidsdocumenten wordt opgevolgd zodat de resultaten door de Vlaamse Regering en de Vlaamse administratie bij hun strategische en operationele werkzaamheden kunnen worden gebruikt. In de nota aan de Vlaamse Regering over het opvolgen van doelstellingen werd daarom beslist dat alle entiteiten van de Vlaamse overheid gebruik maken van een gemeenschappelijk monitoringssysteem om volgende beleidsdocumenten op te volgen:

  • Vlaams Regeerakkoord
  • Transversale/horizontale beleidsplannen
  • Regelgevingsagenda
  • Beleidsnota’s en beleidsbrieven

Dit monitoringssysteem dat in het kader van het project doelstellingenmanagement wordt ontwikkeld, laat toe om beleidsdoelstellingen op te volgen, gelinkt aan indicatoren, projecten en processen en om specifieke voorgedefinieerde rapporten op maat van verschillende doelgroepen te genereren.