chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Technische opbouw

    Doel van deze fase

    In deze fase bouw je het ontwerp van formulier op met een technische tool. De keuze voor de technische oplossing hangt af wat je beschikbaar hebt binnen je organisatie en de functionaliteiten die je nodig hebt voor je formulier.

    Resultaat van deze fase

    Na deze fase heb je een werkend formulier dat je in je eigen website kan inbedden. Je hebt het formulier getest met gebruikers en op basis daarvan heb je de laatste wijzigingen aangebracht.

    Hoe pak je het aan?

    Keuze van het digitale systeem

    • De webcomponenten van vlaanderen.be
      Hier vind je meer informatie.
    • Eforms:
      Dit systeem wordt aangeboden door het Facilitair Bedrijf

    Praktische tips voor het bouwen van digitale formulieren

      Wijs de weg doorheen het formulier

      Zorg dat mensen steeds weten aan welk formulier ze aan het werken zijn en wat ze moeten doen om het formulier te vervolledigen.

      • Zorg dat je doorheen het hele formulier toont aan de invuller waar de persoon zich bevindt en hoeveel hij nog zal moeten invullen. Gebruik hiervoor een progress bar bovenaan je formulier.
      • Zorg ervoor dat de naam van het formulier steeds zichtbaar is boven het formulier, zo weet de invuller aan welk formulier hij werkt.
        De titel is, zoals in deel 3 beschreven, betekenisvol voor de invuller en geeft het doel weer waarvoor het formulier dient. Plaats je hierbij in de plaats van de invuller: wat wil hij bereiken met het invullen van dit formulier? Zo zijn mensen zeker dat ze aan een formulier beginnen waarmee ze hun doel zullen bereiken.
      Hou rekening met het gedrag van mensen
      • Zorg voor een duidelijke 'scan'-lijn: mensen scannen pagina's met hun ogen. Ze doen dit in de F-vorm. Zorg er dus voor dat je belangrijkste informatie van je formulier op deze lijn staan. Zorg dat mensen niet voortdurend van links naar rechts gestuurd worden.
      • Hou mensen gefocust op het formulier: plaats geen reclame of andere extra's langs het formulier.
      • ‘Tabbing’: mensen gebruiken de tab-toets om van het ene veld naar het andere te gaan in het formulier. Hou hier rekening mee.
      Kies het juiste invoerveld

      Er zijn verschillende soorten invoervelden mogelijk in een digitaal formulier: vrije tekstveld, radio buttons, uitklaplijsten, checkbox:

      • Vrije tekst veld:
        Hou rekening met de lengte van het antwoord dat je verwacht en pas de grootte van het tekstveld aan: een aantal zinnen geef je veel ruimte, een veld voor de invoer van een getal maak je even groot als het aantal cijfers dat je verwacht. Als je een specifiek cijferpatroon verwacht, zoals bij een rekeningnummer, voorzie je best foutmeldingen wanneer dit patroon niet klopt.
      • Radio buttons(rond):
        Om 1 optie te kiezen uit 2 of meer opties (slechts 1 optie is mogelijk).
        Zorg dat je zelf de meest voor de hand liggende optie (default optie) aanvinkt.

      • Check boxes:
        Om 1 of meerdere opties te kiezen uit een lijstje van 1 tot x mogelijkheden.
        • Vermijd dit als het drop-down menu uit te veel onderdelen zal bestaan. Zo kan je deze beter niet gebruiken om bijvoorbeeld een geboortejaar aan te duiden. Een persoon die in 1960 geboren is, moet dan onnodig lang naar beneden scrollen.
        • Zorg voor een uitweg (bv de keuze ‘Andere…’)  voor mensen die hun keuze niet in het drop-down menu vinden. Zo geraken ze niet vast in het formulier.

      Zorg voor visueel onderscheid tussen priaire en secondaire acties

      Primaire acties zijn acties om het formulier te vervolledigen.
          B
      ijvoorbeeld: ‘doorgaan’, ‘indienen’,... Zorg ervoor dat deze acties visueel prominenter naar voren
          komen dan secundaire acties.

      Secundaire acties zijn acties om de invuller doorheen het formulier te laten navigeren, maar die niet bijdragen aan het vervolledigen van het formulier.
          Bijvoorbeeld ‘annuleren’, ‘bewaren’, ‘terug’,… 

      • Zorg ervoor dat secondaire acties minder prominent getoond worden, zo kan je fouten vermijden. Een fout kan bijvoorbeeld zijn dat iemand zonder goed te lezen op ‘bewaren’ klikt en eigenlijk wilde indienen. De invuller kan hierdoor denken dat het is ingediend, terwijl dit niet het geval is.
      • Zorg dat actieknoppen direct zichtbaar zijn en niet pas worden getoond als er iets bepaald is ingevuld. Dat zorgt voor onduidelijkheid van wat er in het formulier zal gebeuren)
      • Soms moet de invuller voor het indienen nog 'akkoord gaan met algemene voorwaarden' door een check box aan te vinken. Vaak zien mensen dit over het hoofd. Je kan dit oplossen door het akkoord te combineren met het indienen met bv de boodschap: 'door op indienen te klikken, ga je akkoord met de algemene voorwaarden'.
      Voorzie heldere helpteksten
      • Onderzoek toont ook aan dat mensen tekst heel makkelijk overslaan en direct naar de invoervelden gaan. Hou hier rekening mee en let op met te veel tekst.
      • Als je toch veel hulptekst moet meegeven (bv door de complexiteit/techniciteit van de vragen), zorg dan voor een dynamisch help-systeem naast je formulier. Je kan hiervoor gebruik maken van de hulpwidget die wordt aangeboden vanuit vlaanderen.be. 
      • Vermijd pop-ups bij het activeren van hulp. Veel mensen hebben pop-up blockers in hun browser geïnstalleerd.
      Zorg voor consistentie in fout-en succesmeldingen
      • In bestaande digitale formulieren zijn verschillende ongeschreven basisregels rond formulieren ontstaan: wanneer iemand een bepaald veld niet (of niet goed) invult, zal een rode kleur op een fout wijzen. Groen staat dan weer voor het succesvol vervolledigen van het formulier. Wijk hier niet van af, mensen zijn deze conventies gewoon.
      • Toon wat mensen moeten doen om een fout te herstellen. Waar in het formulier zit de fout? Wat is er fout? Hoe kan deze fout opgelost worden? Geef mogelijke oplossingen mee.
      • Communiceer duidelijk wanneer een formulier succesvol werd ingevuld. Geef aan wat de volgende stappen zijn en wanneer er een reactie verwacht mag worden.
      • Zorg voor directe feedback in een formulier, maar hou deze beknopt.
      Denk na over de locatie van je vragen t.o.v. de invulvelden

      Afhankelijk van je doel kan je je vragen boven het invoerveld zetten, links uitlijnen tov je invoerveld of rechts uitlijnen tov je invoerveld:

      • Links uitgelijnde labels zijn goed als je veel en moeilijkere vragen hebt, omdat je dan alle vragen rustig van boven naar beneden kan lezen zonder gestoord te worden door invulvelden. Maar, als je lange vragen hebt, is de afstand tussen de vraag en het invoerveld dan weer groter, wat weer moeite vraagt van de invuller. Sowieso is dit volgens eye-tracking de traagste manier om een formulier ingevuld te krijgen.
      • Rechts uitgelijnde labels zijn dan weer moeilijker te lezen. Elke vraag start dan op een andere plaats (omdat we van links naar rechts lezen). De vragen staan wel dichter bij de invoervelden, maar dit is enkel een systeem dat je best gebruikt bij eenvoudige, korte vragen, wanneer je niet genoeg horizontale ruimte hebt om de vragen boven het invoerveld te zetten.
      • Vragen boven het invoerveld zorgen meestal voor snellere invoer omdat het pad dat een invuller moet doorlopen in één richting loopt: naar beneden, dat zorgt voor duidelijkheid. Ook bij langere vragen is dit handiger. Deze optie heeft de voorkeur.
        Als je verticaal niet veel plaats hebt, is dit natuurlijk een minder interessante piste.
      • Als je weinig plaats hebt, kan je de vraag ook in je invoerveld stellen. De vraag moet dan verdwijnen van zodra je het antwoord begint in te vullen. Het probleem is alleen dat de invuller de vraag kan vergeten tijdens het invullen en deze dan nergens terugvindt. Deze optie heeft dus de minste voorkeur.

      Testen van het formulier bij gebruikers

      Wanneer je formulier technisch is opgebouwd, leg je het best even voor aan een aantal mensen uit je doelgroep. Je laat deze mensen je formulier invullen en observeert hen terwijl ze dit doen. Zo ontdek je waar de invullers zullen twijfelen, welke vragen ze niet helemaal begrijpen, of ze ergens in de structuur van het formulier vast geraken, …

      Stel hen na de test ook vragen: was alles duidelijk? Kan er nog iets beter? Is alles logisch opgebouwd?

      Op basis van deze feedback kan je je formulier eventueel aanpassen.

      Door deze test kan je veel fouten vermijden die je anders pas te weten komt wanneer het formulier gelanceerd is. Het zal veel meer werk kosten om deze fouten dan pas recht te trekken.

      Je kan beroep doen op het raamcontract communicatieonderzoek om je te laten helpen bij het uitvoeren van gebruikerstesten.

      Terug naar het overzicht