chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    In vogelvlucht

    Om succesvolle communicatieacties op maat van mensen in armoede te maken, werk je als communicatieambtenaar samen met de aandachtsambtenaar van je entiteit, start je tijdig en werk je planmatig volgens de onderstaande procesflow.

    Schema procesflow communiceren met armen, volg de link om dit in een toegankelijke tabel te zien 

    Dit schema is hier in tabelvorm terug te vinden.

    Samenwerking tussen de communicatieambtenaar en de  aandachtsambtenaar van een entiteit is onontbeerlijk. De expertises van beide functies zijn immers zeer complementair waar het gaat om overheidscommunicatie met mensen in armoede. Als communicatieambtenaar kan je de aandachtsambtenaar helpen om met een communicatiebril de geplande beleidsdossiers te beoordelen op specifieke communicatienoden van deze doelgroep. De aandachtsambtenaar kan zijn kennis van de leefsituatie van mensen in armoede inbrengen wanneer je het communicatieplanningsproces doorloopt.

    Tijdig starten betekent dat je weet waaraan je tijdig moet beginnen en met wie. En dus dat je aan het begin van de legislatuur beleidsmaatregelen oplijst waarover communicatie naar sociaal zwakke groepen wenselijk is. Komt een van deze beleidsmaatregelen in de loop van de legislatuur op de politieke agenda, dan doorloop je planmatig het communicatieplanningsproces volgens de vijf stappen op deze site.

    Het schema hierboven vat het traject van beleidsvoornemen tot communicatieactie samen. Je vindt er ook de vijf momenten terug waarop consultatie van mensen in armoede nuttig en noodzakelijk is. Het is belangrijk om van meet af aan in te plannen dat je nog tijd moet voorzien voor een aantal toetsingsmomenten. En om dan tijdig in contact te treden met partnerorganisaties, zodat zij hun bijdrage ook kunnen inplannen.

    De meerwaarde van het communicatietraject dat we hier voorstellen op de site, hebben we getoetst in drie pilootprojecten. De resultaten van deze pilootprojecten vind je als illustraties doorheen de site.

    Samenwerking met aandachtsambtenaar

    Elk relevant beleidsdomein van de Vlaamse overheid heeft een of meer aandachtsambtenaren inzake armoedebestrijding. Het is hun taak om het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding voor te bereiden en de voortgang ervan te bewaken. De Vlaamse aandachtsambtenaren armoedebestrijding nemen deel aan het horizontaal permanent armoedeoverleg. Ze nemen best ook deel aan het verticaal permanent armoedeoverleg, maar dat is niet verplicht.

    Het geheel van taken die een aandachtsambtenaar kan uitvoeren staat in zijn functieprofiel. Maar de mate waarin hij zijn functie invult hangt af van de accenten die zijn bevoegde minister legt in het kader van armoedebestrijding en van de andere taken die hij opneemt in zijn eigen entiteit. Daardoor kan de positie die aandachtsambtenaren in de Vlaamse overheid innemen erg verschillend zijn. Soms is een aandachtsambtenaar een beleidsmedewerker die inhoudelijk (onder andere) rond armoede werkt. Soms is het een medewerker die een eerder coördinerende rol heeft binnen een entiteit, soms is het een leidinggevende.

    De positie die een aandachtsambtenaar inneemt in zijn entiteit beïnvloedt uiteraard de samenwerkingsmogelijkheden met de communicatieambtenaar.

    Selectie van communicatiegevoelige beleidsdossiers

    Bij de start van een legislatuur screen je in tandem met de  aandachtsambtenaar relevante beleidsdocumenten op geplande maatregelen die een impact hebben op mensen in armoede. Samen nemen jullie onder meer de regeringsverklaring door, de beleidsnota's en het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding, en lijsten alle mogelijke maatregelen op. Voor elk van de geïnventariseerde maatregelen schat je de nood in aan specifieke communicatieacties naar mensen in armoede. 

    Op die manier krijgen jullie én ook de bevoegde minister een overzicht van noodzakelijke of wenselijke communicatieacties naar deze doelgroep. De minster kan op basis van dat overzicht en liefst in samenspraak met het verticaal permanent armoedeoverleg, prioriteiten aanbrengen in de lijst. Deze inventaris kan je als communicatieambtenaar gebruiken wanneer je een meerjarenplanning communicatie opmaakt.

    Schema selectie van communicatiegevoelige dossiers, volg de link om dit in een toegankelijke tabel te zien

    Nadien screen je samen met de aandachtsambtenaar jaarlijks de beleidsbrieven van je beleidsdomein, zodat je de overzichtlijst kan aanvullen. Of nog beter: zorg ervoor dat je al bij de voorbereiding van de nieuwe beleidsbrief betrokken bent en geef zelf input op vlak van communicatie.

    De overzichtlijst van communicatiegevoelige beleidsthema's kan je vervolledigen door ook het bestaande beleid en eventueel relevante documenten van armoedewerkingen of andere sociale organisaties op te nemen in de screening. Onderstaand schema biedt je een overzicht van de vier peilers die je kan screenen op communicatiegevoelige beleidsmaatregelen.

    Vijf momenten om mensen in armoede te betrekken

    De leefwereld van mensen in armoede is complex. Ze verschilt waarschijnlijk ook sterk van je eigen leefwereld. Om overheidsboodschappen echt op maat van mensen in armoede te maken, zal je vaak informatie uit eerste hand nodig hebben. Dan bevraag je mensen in armoede over wat ze weten over een bepaalde beleidsmaatregel, hoe ze er tegenover staan, welk gedrag ze vertonen,.. 

    In het traject van beleidsvoornemen tot communicatieactie zijn er vijf momenten waarop rechtstreekse consultatie van mensen in armoede nuttig en noodzakelijk is.

    In het traject van beleidsvoornemen tot communicatieactie zijn er vijf momenten waarop rechtstreekse consultatie van mensen in armoede nuttig en noodzakelijk is.

    Je kan mensen in armoede bevragen:

    1. wanneer je communicatiegevoelige beleidsdossiers oplijst en deze lijst bespreekt in het permanent armoedeoverleg
    2. in de analysefase wanneer je de doelgroep en het gewenste gedrag in kaart brengt 
    3. wanneer je de communicatiestrategie uitgetekend hebt (pretesting van het concept van de communicatieactie)
    4. wanneer het communicatiemateriaal ontwikkeld is (pretesting van de mediamix en de uitgewerkte communicatiematerialen)
    5. bij de evaluatie van de communicatieactie.
    Consultatie van mensen in armoede veronderstelt dat je bereid bent rekening te houden met de informatie die zij aanbrengen en de resultaten terug te koppelen naar hen.

    In Vlaanderen werken verschillende organisaties met mensen in armoede. Deze intermediaire organisaties zijn vertrouwd met mensen in armoede en hun leefwereld. Zij bezitten een schat aan informatie die nuttig kan zijn voor je communicatieactie. Zij kunnen je ook in contact brengen met mensen in armoede wanneer je in de loop van het traject hun mening, ideeën en suggesties wil vragen. Je kan in sommige entiteiten ook terecht bij ervaringsdeskundigen in de armoede

    Tip! Voorzie in de planning voldoende tijd wanneer je mensen in armoede betrekt wanneer je een communicatieactie uitwerkt. De consultatie zal pas echt renderen wanneer je het tempo van mensen in armoede respecteert. Betrek ze dan ook tijdig. Nieuwe initiatieven moeten de vereniging tijdig kunnen inplannen in hun eigen werkingsagenda. 

    Omdat de leefsituatie van mensen in armoede vaak zo complex is, bevraag je hen het best via kwalitatieve onderzoeksmethoden zoals focusgroepsgesprekken en interviews. Goede gespreksvaardigheden zoals actief luisteren, doorvragen, samenvatten en parafraseren komen hiervoor van pas.

    • Kwantitatieve bevragingsmethoden zoals schriftelijke en online bevragingen zijn minder geschikt om verschillende redenen.
    • Kwantitatief onderzoek is maar relevant als je kan werken met representatieve steekproeven, wat moeilijker te realiseren is met mensen in armoede.
    • Vragenlijsten komen ambtelijker en onpersoonlijker over.
    • Vragenlijsten vragen een zeker niveau van lees- en schrijfvaardigheden die sociaal zwakke groepen soms missen. 

    Tip! Ga je in gesprek met mensen in armoede, zorg er dan voor dat er een vertrouwenspersoon aanwezig is die de link kan leggen tussen de wereld van armen en niet-armen. Neem zelf een open, onbevooroordeelde houding aan en pas het tempo van het gesprek aan de mensen in armoede aan. Wil je steun hierbij, check dan de aandachtsambtenaar van je entiteit. 

    Nuttige infobronnen over armoede

    http://www.vlaams-netwerk-armoede.be

    Website van het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen

    http://www.iedersstemtelt.be/

    Met het project 'Ieders stem telt’ plaatsen doelgroepen van Samenlevingsopbouw en van vele partnerorganisaties sociale thema´s en de noden van maatschappelijk kwetsbare groepen op de politieke agenda. De initiatiefnemers mengen zich met deze site uitdrukkelijk in het lokale verkiezingsdebat naar aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen van 2012.

    http://www.decenniumdoelen.be

    Met de actie 'Decenniumdoelen 2017 - Geef armoede geen kans' binden 13 organisaties de strijd tegen armoede aan. Partners van Decenniumdoelen 2017 zijn ABVV, ACV, ACLVB, ACW, Minderhedenforum, Samenlevingsopbouw Vlaanderen, Socialistische Mutualiteiten en socio-culturele verenigingen, Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, Verbruikersateljee, Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen, Kruispunt Migratie-Integratie, Uit de Marge en Welzijnszorg. Cera ondersteunt het initiatief.

    http://www.armoedebestrijding.be/

    Website van het interfederale Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Deze site bevat algemene en thematische achtergrondinformatie, inclusief cijfer, over armoede in België. De site heeft een uitgebreide pagina met links naar relevante websites.

    http://www.ua.ac.be/main.aspx?c=%2AOASES

    Website van de Onderzoeksgroep Armoede, Sociale uitsluiting en de Stad (Universiteit Antwerpen). Deze onderzoeksgroep publiceert al 20 jaar het Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting. Dit jaarboek analyseert, verwerkt en duidt de onderzoeksgegevens over de stand van zaken van de armoede in Vlaanderen. De auteurs formuleren op basis van de onderzoeksgegevens en de analyses ook beleidsaanbevelingen.

    http://armoede-in-zicht.be/

    Armoede In-zicht is een gezamenlijk project van het Vlaams Netwerk van Verenigingen waar Armen het Woord nemen en Welzijnszorg vzw. Met deze site willen de initiatiefnemers inzicht bevorderen in de uitsluitingmechanismen in onze samenleving en in hoe mensen in armoede die situatie beleven.

    http://www.bindkracht.be

    Bij het project Bind-kracht staat het ontwikkelen van krachtgerichte hulpverleningsrelaties centraal. Hulpverleners leren onder meer omgaan met afhankelijkheid in de hulpverlening en werken aan duurzame resultaten inzake autonomieverhoging en integratie. Inspraak, participatie en empowerment zijn daarbij kernthema's.

    https://hiva.kuleuven.be/nl/onderzoek/thema/armoedeenmi

    Hiva, het Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving, voert toegepast en beleidsgericht onderzoek onder meer rond armoede en maatschappelijke integratie.

    http://www.armoedebestrijding.be/publicatiessteunpunt2jaarlijksverslag.htm Een bijdrage aan politiek debat en politieke actie. Tweejaarlijks