chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Open data bij de Vlaamse overheid

    Wat is open data?

    Open data zijn gegevens die door de overheid worden verzameld in het kader van haar openbare taak en waar geen of minimale gebruiksbeperkingen op rusten. Bovendien zijn die gegevens elektronisch beschikbaar en wordt gebruik gemaakt van open standaarden.

    Waarom data openstellen?

    Data openstellen heeft verschillende voordelen:

    • Open data zorgt voor grotere transparantie over de werking van de overheid.
    • Open data zorgt ook voor meer efficiëntie zowel binnen en tussen overheden als bij bedrijven en organisaties extern aan de overheid.
    • Open data leidt tot slot ook tot innovatie en het ontstaan van nieuwe en vernieuwende producten en diensten.

    Ook de Europese Commissie onderschrijft het belang van open data en heeft een open data strategie geformuleerd als onderdeel van de Europese Digitale agenda.

    Lees meer

    Conceptnota open data

    Op 23 september 2011 keurde de Vlaamse Regering een conceptnota over open data goed. Die nota bevat een aantal strategische krachtlijnen die Vlaanderen kunnen doen aansluiten bij de koplopers betreffende open data, zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Aanleiding voor deze conceptnota was het eindrapport van de rondetafel ‘i-vlaanderen: de vlaamse overheid interactief.

    Open data charter

    Op 22 mei 2018 heeft het stuurorgaan van het Vlaams Informatie- en ICT-beleid het open data charter, zoals dat uitgewerkt was binnen het programma Smart Flanders, onderschreven.

    Het open data charter is een duidelijke intentieverklaring van alle Vlaamse departementen en agentschappen, provinciale en lokale besturen om (verdere) stappen te zetten met betrekking tot de realisatie van open data.

    Open data charter – 20 principes

    Het open data charter bevat 20 algemene principes m.b.t. open data.

    • Open by default: data die door de Vlaamse overheid of door, in of over de stad/gemeente gecapteerd worden, worden standaard als open data ter beschikking gesteld voor hergebruik.
    • Comply or explain: wanneer data niet opengesteld worden, moet er een beargumenteerde verklaring worden gegeven waarom dit zo is.
    • Once-only: gegevens worden slechts één keer verzameld en zo dicht mogelijk bij de bron gepubliceerd (decentraal).
    • Data worden ontsloten in kader van transparantie en het maximaal stimuleren van hergebruik, zowel niet-commercieel als commercieel.
    • Dialoog met alle partijen die data verzamelen wordt aangemoedigd en actief opgezet, op initiatief van het aanspreekpunt voor open data dat binnen de Vlaamse of lokale overheid wordt aangeduid.
    • Er wordt ingezet op een goede interne data-hygiëne met een databeheer- en datadocumentatie-beleid (via metadatering) als uitgangspunt.
    • Om domeinexpertise te bewaken wordt er getracht metadatering “zo dicht mogelijk” bij de originele bron te laten gebeuren.
    • Om tot een goede metadatering en datahygiëne te komen wordt er actief ingezet op opleiding en kennisdeling omtrent open data.
    • Data worden maximaal gestructureerd en gepubliceerd volgens open en machine- leesbare formaten en standaarden.
    • Bij het aanmaken van nieuwe databronnen wordt ingezet op Linked Open Data, zeker voor authentieke bronnen en datasets die veel gedeeld worden (ook tussen overheden).
    • De kwaliteit van de data die ontsloten wordt, is gelijk aan de kwaliteit die volstaat voor het interne gebruik van de gegevens (binnen de diensten van de Vlaamse of lokale overheid).
    • Het web wordt gebruikt als primair publicatieplatform en er wordt een decentrale publicatie van data nagestreefd.
    • Er wordt geambieerd de vertraging tussen een meting in de echte wereld en de representatie in de data zo klein mogelijk te houden en relevante historiek ook als open data te publiceren.
    • Om datadeling te automatiseren wordt maximale aansluiting gezocht bij interne en externe initiatieven en samenwerking over bestuurslagen heen actief nagestreefd.
    • Er wordt maximaal ingezet om data (via metadatering) automatisch door te laten stromen naar het Vlaams Open Data Portaal en zo naar het federaal, Europees en eventueel andere open data portalen.
    • Er wordt gestreefd naar een beperkte set van licenties waaronder data gepubliceerd worden, die open, internationaal bruikbaar en machine-leesbaar zijn.
    • De dialoog met mogelijke hergebruikers van data wordt actief aangegaan.
    • De partijen die data publiceren streven duurzaamheid na en engageren zich geopende data te onderhouden, minstens zo lang als deze voor intern gebruik beschikbaar moeten zijn.
    • Er wordt in aanbestedingen en bij heronderhandeling van bestaande concessies en overeenkomsten aandacht besteed aan regelingen omtrent open data en er wordt ingezet hier rond bewustwording te creëren binnen de relevante diensten.
    • De partijen die dit charter ondertekenen, engageren zich ertoe de principes die erin vervat staan uit te dragen binnen hun eigen organisatie (en daarbuiten).

    Raadpleeg het open data charter

    Modellicenties

    Op 16 september 2016 keurde de Vlaamse Regering het uitvoeringsbesluit voor het hergebruik van overheidsinformatie definitief goed. Aan de hand van dit uitvoeringsbesluit heeft de Vlaamse Regering onder andere modellicenties voor hergebruik van overheidsinformatie en open data bepaald. Het ter beschikking stellen van open data is een specifieke vorm van hergebruik waarbij gebruik gemaakt wordt van een ‘open licentie’ (bijvoorbeeld één van de modellicenties voor hergebruik) en een open en machinaal leesbaar formaat. Bij de opmaak van de modellicenties is zoveel als mogelijk rekening gehouden met de richtsnoeren van de Europese commissie in dit verband.

    Overheden in Vlaanderen hebben de keuze uit drie modellicenties bij het ter beschikking stellen van open data:

    1. Creative Commons Zero verklaring, waarbij de instantie afstand doet van haar intellectuele eigendomsrechten voor zover dit wettelijk mogelijk is. Hierdoor kan de gebruiker de data hergebruiken voor eender welk doel, zonder een verplichting op naamsvermelding.
    2. Modellicentie voor gratis hergebruik: onder deze licentie doet de instantie geen afstand van haar intellectuele rechten, maar mag de data voor eender welk doel hergebruikt worden, gratis en onder minimale restricties.
    3. Modellicentie voor hergebruik tegen vergoeding: onder deze licentie stelt de instantie nog steeds haar data ter beschikking voor eender welk hergebruik, maar wil zij hiervoor een vergoeding ontvangen. In regel is deze vergoeding beperkt tot de marginale kosten voor vermenigvuldiging, verstrekking en verspreiding.

    Indien een instantie kiest voor voorwaardelijk hergebruik is het gebruik van één van deze modellicenties verplicht, tenzij de betrokken overheid anders motiveert.

    Lees meer over het uitvoeringsbesluit voor het hergebruik van overheidsinformatie en de modellicenties

    Lees meer over de juridische onderbouwing van de modellicenties voor hergebruik van overheidsinformatie en open data

    URI-standaard

    Als groeimodel voor een open data praktijk bij de overheden in Vlaanderen kan verwezen worden naar het vijf sterren model voor open data zoals voorgesteld door Tim Berners-Lee.

      ★ Data is beschikbaar op het web (ongeacht het format) onder een open licentie

    ★ ★ Data is beschikbaar op het web in een machinaal leesbaar gestructureerd formaat 
    (bv. Excel i.p.v. een afbeelding van een tabel)

    ★ ★ ★ Zelfde als (2) en data is beschikbaar in een open formaat
    (bv. CSV i.p.v. Excel)

    ★ ★ ★ ★  Zelfde als (3) en gebruik van URI’s (‘Uniform Resource Identifier’) om objecten of concepten te identificeren zodat kan verwezen worden

    ★ ★ ★ ★ ★ Zelfde als (4) en link data met andere data zodat deze verrijkt worden

    De Vlaamse overheid streeft naar minimaal 3 sterren open data.

    Op termijn wil de Vlaamse overheid (voor de voornaamste datasets) evolueren naar 4 en 5 sterren en datasets publiceren als Linked Open Data (LOD). 

    Om 4 en 5 sterren open data te bereiken, moet voldaan zijn aan volgende principes:

    1. Gebruik van URIs om zaken te identificeren
    2. Gebruik van HTTP URIs zodat objecten en concepten opgezocht kunnen worden (“dereferenced”) door personen
    3. Geef bruikbare informatie terug wanneer iemand een URI opzoekt en maak hiervoor gebruik van open standaarden zoals RDF en SPARQL
    4. Link naar gerelateerde ojecten en concepten aan de hand van hun URI’s bij het publiceren van datasets

    Raadpleeg de URI-standaard