chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Autisme op het werk: ‘Ik ben wel flexibel, maar op een andere manier’

    dinsdag, 2 april 2019

    2 april is Wereldautismedag. Mensen met autisme hebben een andere manier van denken en waarnemen. Daardoor raken ze heel snel overprikkeld. Inge De Croock van VDAB wist pas op haar 45ste dat ze autisme heeft. Nu heeft ze een manier gevonden om ermee om te gaan, en deelt ze haar ervaringen en tips graag met anderen.

     

    Autisme of autismespectrumstoornis (ASS) kan grote gevolgen hebben, ook op het werk. Dat blijkt uit de cijfers. Van de 42.000 Vlamingen met autisme werkt 15% voltijds en 9% halftijds.

    Inge De Croock werkt als bedrijfsconsulent bij VDAB. Ze sensibiliseert bij VDAB over autisme en geeft inleefsessies over autisme aan haar collega’s.

    Draad kwijt

    Inge: ‘Ik ben altijd vacatureconsulent geweest bij VDAB. Toen ik extra taken kreeg en ook werklozen moest gaan begeleiden, begon het moeilijk te gaan voor mij.'

    'Ik moest bijvoorbeeld telefoons overnemen van collega's, terwijl ik volop bezig was met een vacature. Het duurde heel lang voor ik weer de draad kon oppikken en kon verdergaan met het werk waar ik voor dat telefoontje mee bezig was.'

    'Als dat een paar keer per dag gebeurt, dan gaat je efficiëntie zo achteruit dat je op het einde van de werkdag bij wijze van spreken bijna niets gedaan hebt.’

    In het rood

    Inge: ‘Plots ging het licht uit. Ik had een burn-out. Ik had de diagnose autisme toen al gekregen. Maar dat betekent niet dat je dan al weet hoe autisme bij jezelf tot uiting komt.'

    'Ik heb moeten zoeken waar de problemen voor mezelf zaten, en hoe ik die kon oplossen. Dat vraagt tijd. Ik was al 45 jaar in het rood aan het gaan, en op een bepaald moment was het op.’

    Brein werkt anders

    Iedereen met autisme is anders, maar er zijn wel gelijkenissen.

    Inge: ‘Autisme betekent dat je brein anders werkt. Je krijgt informatie anders binnen. Wij moeten elk stukje informatie 1 voor 1 verwerken. Dat uit zich bij iedereen anders. Het is afhankelijk van je intelligente, je omgeving en van wat je al hebt meegemaakt in je leven.'

    'Heel veel dingen zijn voor ons onverwacht en onvoorspelbaar. Als je veel negatieve ervaringen hebt meegemaakt, dan ga je anders reageren dan wanneer je altijd goed ondersteund bent geweest en veel uitleg hebt gekregen over wat waarom gebeurt. Dan kun je een heel arsenaal aan nuttige scenario’s opbouwen, waar je naar kunt teruggrijpen als je die situatie nog een keer meemaakt.'

    'Vergelijk het met een fichebak waar je het juiste kaartje kunt uithalen. Daarom is het ook belangrijk om een vroege diagnose te krijgen, want dan ontdek je sneller je sterktes en verlies je geen energie aan de dingen waar je niet goed in bent.’

    Extra stress

    Veel mensen met autisme willen graag werken, en met de nodige aanpassingen kan dat ook. Maar het is niet altijd makkelijk. Dat merkt Inge ook vanuit haar werk bij VDAB. ‘Het start al bij de sollicitatie. Iemand met autisme zal heel eerlijk zijn over zichzelf en zich zo sneller onderschatten.'

    'Wij zijn vaak heel kritisch over onszelf en streven naar perfectie, maar die bestaat niet. Dat geeft al meteen extra stress tijdens een sollicitatiegesprek. Je moet dan ook nog eens alert reageren op de vragen en goed proberen te begrijpen welke antwoorden er van jou verwacht worden.’

    Ik was al 45 jaar in het rood aan het gaan, en op een bepaald moment was het op.
    Inge De Croock, VDAB

    Wel flexibel

    Inge raadt aan om alles zoveel mogelijk persoonlijk te benaderen. ‘Ik ben bijvoorbeeld niet flexibel in mijn dagelijks functioneren, maar wel op andere manier. Radio 1 belde me maandag om op dinsdag aan een uitzending over autisme deel te nemen. Daar ben ik wel op ingegaan.’

     

    Restaurant Herman Teirlinck (Foto: Joris Casaer)Pauzes zijn vaak stresserend voor mensen met autisme.

    Omgaan met autisme op het werk: 7 tips van Inge

    1. Zorg voor een duidelijke structuur en zo weinig mogelijk onverwachte gebeurtenissen.

    Zorg ervoor dat de collega met autisme een vaste dagstructuur heeft. Kondig wijzigingen goed aan en kader ze vooral heel goed. Zorg voor een vaste werkplek.

    2. Communiceer duidelijk. Gebruik zo weinig mogelijk beeldspraak.

    Mensen met autisme kunnen beeldspraak anders (en vooral letterlijk) interpreteren. Voorbeelden van begrippen waarmee het vaak fout kan gaan zijn:

    • ‘later’: spreek liever een concreet uur of tijdsblok af 
    • ‘als er iets is mag je altijd bellen’: betekent dat ook ’s nachts?
    • ‘wil je dit eens doen voor mij?’: zeg duidelijker dat iets echt moet gedaan worden en door wie
    3. Zorg voor minder prikkels. Voorzie een hoofdtelefoon.

    Inge: ‘Ik gebruik op het werk een hoofdtelefoon met geluidsfilter zodat ik naar muziek kan luisteren. Maar dan voel ik me ook niet sociaal want een hoofdtelefoon belemmert het contact. Ik heb contact nodig, maar veel mensen hebben een verborgen agenda en dat maakt het voor mij moeilijk. Ze zeggen A maar doen B. Als ik bijvoorbeeld vraag hoe het gaat, en ik krijg als antwoord ‘goed’, terwijl ik zie dat het niet goed gaat, dan is dat heel moeilijk. Ik zie die signalen wel, maar ik kan ze niet vertalen en begrijpen.’

    Andere prikkels kunnen zijn: visuele prikkels zoals klanten en collega’s die voortdurend voorbijlopen en tl-lampen die flikkeren, een lokaal dat te warm of te koud is,...

    5. Geef de collega met autisme de kans om aan het woord te komen tijdens vergaderingen.

    Inge: 'Mensen met autisme vinden het vaak moeilijk om te weten wanneer ze het woord kunnen nemen. Geef hen de kans als je ziet dat ze iets proberen te zeggen.' 

    6. Forceer niets tijdens pauzes.

    Inge: 'Pauzes zijn vaak heel stresserend. Er wordt over koetjes en kalfjes gesproken en dat kunnen de meeste mensen met autisme niet. Neem het hen niet kwalijk als ze liever hun boterham aan hun bureau eten.'

    7. Geef tijd bij veranderingen.

    Inge: 'Geef tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. Mensen met autisme hebben ook veel meer tijd nodig om zich in nieuwe materie in te werken. Daarna worden het wel experts op hun domein.'

    De voordelen van autisme op het werk

    1. Collega’s met autisme zijn perfectionistisch

    Inge: ‘Als je vraagt om iets zo goed mogelijk te doen, dan mag je werk verwachten dat foutloos zal zijn.’

    2. Detaillistisch werk is geen probleem, integendeel

    Inge: ‘We gaan heel erg in de diepte om alles goed te kunnen begrijpen. Zonder alle puzzelstukjes hebben we geen inzicht in het geheel.’

    3. Loyaal en gedreven

    Inge: ‘Mensen met autisme houden niet van verandering. Ook als het even wat moeilijk loopt op het werk, zullen veel mensen zich toch blijven inzetten en afspraken stipt naleven.'

    4. Hypergeconcentreerd werken

    Inge: 'Dat is het geval als de omgevingsfactoren in orde zijn. Gevolg: weinig fouten en een hoog rendement.

    5. En ook

    Mensen met autisme zijn sterk analytisch ingesteld en hebben een groot logisch denkvermogen.

    Meer weten?