Omzetting PSI-richtlijn

Het decreet over het hergebruik van overheidsinformatie en het decreet over het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (het zogenaamde ‘e-gov decreet') werden aangepast naar aanleiding van de herziening van de Europese richtlijn over het hergebruik van overheidsinformatie (‘PSI-richtlijn’). Op 3 juni 2015 werd het ontwerp van decreet aangenomen in het Vlaams Parlement en op 12 juni 2015 bekrachtigd door de Vlaamse Regering.

Hergebruik van overheidsinformatie is het gebruik door natuurlijke personen of rechtspersonen van ‘bestuursdocumenten’ (inclusief datasets) voor andere commerciële of niet-commerciële doeleinden dan het oorspronkelijke doel waarvoor deze documenten zijn geproduceerd. Hergebruik kan dus betrekking hebben op documenten in analoge of digitale vorm alsook datasets die ter beschikking worden gesteld via elektronische weg. Indien het laatste gebeurt aan de hand van een vrije licentie en in een machinaal leesbaar formaat spreekt men van ‘open data’. 

De Europese Commissie  wil een aantal barrières wegwerken zodat hergebruik van overheidsinformatie op grote schaal ingang kan vinden. De aanpassing van het wetgevend kader zal bovendien de overheden in Vlaanderen laten aansluiten bij de groeiende open data beweging in Europa.

Relevantie voor open data?

  • Invoering van een algemeen recht op hergebruik van bestuursdocumenten (incl. datasets), tenzij voor een aantal specifieke gevallen zoals bepaald in het decreet;
  • De vergoeding voor hergebruik wordt in regel beperkt tot de marginale kosten voor vermenigvuldiging, verstrekking en verspreiding. Uitzonderingen zijn mogelijk in een beperkt aantal gevallen;
  • Uitbreiding van het toepassingsgebied met bibliotheken (met inbegrip van universiteitsbibliotheken), musea en archieven. Zij volgen echter een afwijkend regime: geen verplichting, hogere vergoeding dan marginale kosten en exclusiviteitsovereenkomsten in het kader van digitaliseringsprojecten zijn toegelaten;
  • Gebruik van modellicenties met minimale voorwaarden voor hergebruik door alle overheden in Vlaanderen tenzij dit om juridische, technische of andere heel gegronde redenen niet kan;
  • Er wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van open en machinaal leesbare formaten;
  • Er worden maatregelen genomen die het zoeken naar voor hergebruik beschikbare informatie (incl. datasets) vereenvoudigen, zoals overzichtslijsten en portaalsites;
  • Om ook de uitwisseling van bestuursdocumenten (incl. datasets) tussen overheden te vereenvoudigen, wordt het decreet over het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (‘e-gov decreet’) gewijzigd.

Lees meer over het decreet betreffende het hergebruik van overheidsinformatie

Operationalisering van het decreet

Op vrijdag 16 september 2016 keurde de Vlaamse Regering het uitvoeringsbesluit betreffende het hergebruik van overheidsinformatie definitief goed. Aan de hand van het uitvoeringsbesluit heeft de Vlaamse Regering onder meer modellicenties voor hergebruik bepaald, criteria voor de vergoedingen vastgelegd en de gebruiksvoorwaarden voor gegevensuitwisseling tussen overheden in Vlaanderen verder verfijnd. Bij de opmaak van het uitvoeringsbesluit is zoveel als mogelijk rekening gehouden met de richtsnoeren zoals door de Europese Commissie opgesteld.

De vergoeding voor het hergebruik van overheidsinformatie en open data is in regel beperkt tot de marginale kosten voor vermenigvuldiging, verstrekking en verspreiding. Bij fysieke terbeschikkingstelling geldt bovendien een ‘minimaliseringsverplichting’, terwijl online terbeschikkingstelling in principe gratis gebeurt, tenzij de betrokken overheid anders motiveert. Ook voor de specifieke gevallen waarbij een overheid een hogere vergoeding kan vragen, legt het besluit de spelregels vast.

Het besluit bevat drie modellicenties aan de hand waarvan een overheid hergebruik kan toestaan of open data ter beschikking kan stellen: de CC0-verklaring, de modellicentie voor gratis hergebruik en de modellicentie voor hergebruik tegen vergoeding. Indien een instantie kiest voor voorwaardelijk hergebruik is het gebruik van één van deze modellicenties verplicht, tenzij de betrokken overheid anders motiveert.

Het besluit voorziet bovendien in een portaalsite met datasets die via elektronische weg en in een open en machinaal leesbaar formaat beschikbaar zijn. Het ‘Vlaamse open data portaal’ (opendata.vlaanderen.be) zal deze rol op zich nemen.

Tot slot bevat het besluit een aantal wijzigingsbepalingen waarbij de belangrijkste betrekking hebben op de beroepsinstantie voor het hergebruik van overheidsinformatie. Voortaan dient minstens één van de leden van deze beroepsinstantie te beschikken over de nodige technische expertise om in een beroepsprocedure adequaat te kunnen oordelen.

Lees meer over het uitvoeringsbesluit betreffende het hergebruik van overheidsinformatie