chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Hoogste rechtscolleges

    Grondwettelijk Hof

    Het Grondwettelijk Hof is het enige rechtscollege in België dat mag nagaan of een wet, een decreet of een ordonnantie in overeenstemming is met de Grondwet.  

    Wie kan zich tot het Grondwettelijk Hof wenden? 

    Elke persoon die er belang bij heeft, de regeringen en de voorzitters van de wetgevende vergaderingen kunnen het Hof vragen een wet, decreet of ordonnantie volledig of gedeeltelijk te vernietigen. Dan is het alsof ze nooit bestaan hebben. Ook kunnen ze de schorsing daarvan vragen, wat betekent dat ze tijdelijk niet meer toegepast mogen worden.

    Daarnaast kan elke rechtbank zich tot het Grondwettelijk Hof wenden, wanneer er in een concreet geschil twijfels zouden rijzen over de grondwettigheid van een wet die de rechtbank moet toepassen.  

    Waar spreekt het Grondwettelijk Hof zich niet over uit? 

    Grondwetsartikelen, internationale of supranationale normen en besluiten van de Vlaamse Regering vallen niet onder het toezicht van het Grondwettelijk Hof. 

    Hoe kan je een procedure starten? 

    Daar zijn twee manieren voor: 

    • Beroep tot vernietiging: op deze manier kan je een wet, decreet of ordonnantie volledig of gedeeltelijk laten vernietigen. Een overheid of een particulier kan een beroep tot vernietiging instellen.
    • Prejudiciële vraag: een rechtbank kan een interpretatievraag stellen naar aanleiding van een geschil. Een prejudiciële vraag kan niet leiden tot vernietiging van de norm. 

    Hoe kan de Vlaamse Regering beroep instellen bij het Grondwettelijk Hof? 

    De Vlaamse Regering kan beroep instellen tegen de wet, decreet of ordonnantie, binnen zes maanden na publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad.

    De bevoegde minister brengt de zaak zo snel mogelijk op de agenda van de Vlaamse Regering. Daarna stelt de minister of de secretaris-generaal van het betrokken departement een advocaat aan die een verzoekschrift opstelt. De Vlaamse Regering moet een formele beslissing nemen om een beroep tot nietigverklaring (en eventueel een vordering tot schorsing) in te stellen. De Vlaamse Regering moet ook een machtiging geven aan de bevoegde minister om het verzoekschrift te ondertekenen en het geding te voeren. 

    De Vlaamse Regering kan invloed hebben in een lopende rechtszaak

    Dat kan door een memorie in te dienen: 

    • als het beroep ingesteld is door een andere overheid of particulier
    • als een prejudiciële vraag gesteld wordt

    De bevoegde minister doet een voorstel over de opportuniteit van een tussenkomst onmiddellijk nadat hij op de hoogte werd gebracht van het beroep of van de verwijzingsbeslissing.. Als het nodig is, belasten hij of de secretaris-generaal van het bevoegde departement een advocaat met het opstellen van de memorie.  

    Databank Grondwettelijk Hof 

    Op deze site vind je informatie over de gedingen bij het Grondwettelijk Hof, in het bijzonder over de opvolging van de gedingen binnen de Vlaamse overheid. Je kan de Databank Grondwettelijk Hof raadplegen voor informatie over een bepaald geding, om rapporten te maken, documenten over de gedingen te bekijken, enzovoort. 

    Meer informatie:

    Ondersteuning gedingvoering Grondwettelijk Hof

    Contactpersonen: Christel Van Keer (christel.vankeer@vlaanderen.be) en Geert Decock (geert.decock@vlaanderen.be, voor specifieke vragen over de databank)

    Raad van State

    De Raad van State is een federale instelling met een dubbele rol:

    • wetgevingsadviseur
    • hoogste administratieve rechtbank.

    De Raad van State kan onwettige administratieve rechtshandelingen vernietigen op verzoek van iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die daarbij belang heeft. Administratieve rechtshandelingen zijn onder meer alle reglementaire en individuele besluiten van de Vlaamse Regering en van de leden van de Vlaamse Regering.  

    Praktische werkwijze: 

    • De Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest treden in deze gedingen meestal op als verwerende partij.
    • De gedingen worden behandeld op de juridische dienst van het bevoegde departement of agentschap. In deze procedures gelden zeer korte termijnen: het is dus van het grootste belang dat alle binnenkomende stukken zo snel mogelijk aan de juridische dienst bezorgd worden of dat afspraken gemaakt worden met het team Ondersteuning Vlaamse Regering en Betekeningen. Het is niet altijd noodzakelijk om een advocaat aan te stellen, sommige juridische diensten stellen zelf een memorie op. 

    Hof van Justitie

    Het Hof van Justitie van de Europese Unie ziet erop toe dat de EU-wetgeving in alle lidstaten van de EU op dezelfde wijze wordt geïnterpreteerd en toegepast. Het regelt verder juridische geschillen tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en EU-instellingen.

    Het Hof van Justitie behandelt onder meer:

    • prejudiciële vragen over de interpretatie van het EU-recht, die gesteld worden door rechtscolleges van de lidstaten (het Grondwettelijk Hof, de Raad van State en het Hof van Cassatie zijn verplicht een prejudiciële vraag te stellen als zich een probleem met de geldigheid of interpretatie van het EU-recht voordoet in een hangend geding);
    • beroepen tot nietigverklaring van Europese wetgevingshandelingen die ingesteld worden op grond van schending van het EU-recht;
    • beroepen tegen een lidstaat die zijn verdragsverplichtingen niet nakomt. De Europese Commissie of een andere lidstaat leiden die beroepen in (de zogenaamde ‘inbreukprocedure’);
    • beroepen tegen een Europese instelling (het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, de Europese Commissie of de Europese Centrale Bank) die nalaat een besluit te nemen.
    • vragen om advies van de Europese instellingen of lidstaten over de verenigbaarheid van een voorgenomen overeenkomst met de EU-verdragen;
    • hogere beroepen ingesteld tegen arresten van het Gerecht van de EU.

    Meer informatie