chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Do no significant harm (DNSH)

    Wat is ‘do no significant harm (DNSH)’?

    Met het ‘do no significant harm’- principe bepaalde de Europese Commissie dat alle activiteiten die gefinancierd worden door de EU - waaronder het Europese Herstelfond (Recovery and Resilience Facility (RRF)) - geen significante schade mogen berokkenen aan de (Europese) milieudoelstellingen.

    Als lidstaten een project indienen, dan moet die vergezeld zijn van een analyse die nagaat of er significante milieuschade mogelijk is doorheen de levenscyclus. De DNSH-analyse moet ook gebeuren voor alle projecten die worden uitgevoerd met subsidies en overheidsopdrachten die worden gefinancierd met middelen uit de RRF.

    De analyse moet telkens gebeuren voor 6 mogelijke milieueffecten:

    • Klimaatadaptatie
    • Klimaatmitigatie
    • biodiversiteit en ecosystemen
    • mariene leven, inclusief grondwater
    • vervuiling
    • circulaire economie

    Het DNSH-principe vindt zijn oorsprong in de Europese ‘taxonomie regelgeving’. De taxonomie regelgeving is een classificatiesysteem voor duurzame activiteiten. Met dit initiatief wil de EU investeringen heroriënteren naar duurzame projecten en activiteiten. Om zo bij te dragen tot het behalen van de klimaat- en milieudoelstellingen en de doelstellingen in de European Green Deal.

    Faciliteit voor Herstel en Veerkracht (Recovery and Resilience Facility - RRF)

    De Europese Unie riep een ondersteuningsinstrument in het leven om de sociale en economische gevolgen van COVID- 19 te verminderen en om de Europese economie duurzamer en veerkrachtiger te maken en beter bestand tegen de uitdagingen van de groene en digitale transities. De Faciliteit voor Herstel en Veerkracht maakt 672,5 miljard euro vrij in subsidies en leningen voor de lidstaten. Voor België is daarvan 5,91 miljard euro aan subsidies voorzien. Vlaanderen kan daarvan beroep doen op 2,255 miljard euro.

    Deze middelen zijn voorwaardelijk. De EU heeft de voorwaarden voor toekenning van de middelen neergelegd in een verordening. Elke lidstaat moet een ‘plan voor herstel en veerkracht’ (PHV) indienen met daarin investeringen en hervormingen. Voor deze investeringen en hervormingen moeten mijlpalen en doelstellingen geformuleerd worden. De uitbetaling gebeurt enkel wanneer de mijlpalen behaald worden. Daarnaast moet het plan ook motiveren hoe het bijdraagt aan gender gelijkheid, gelijkheid voor iedereen en kinderen en jeugd. Deze ‘sociale uitgaven’ moeten gestaafd worden tijdens de rapportering over het plan in zijn geheel. Dit zal gebeuren met indicatoren voor ‘sociale uitgaven’, die nog nader moeten bepaald worden. De Europese Commissie voorziet een uitvoeringsbesluit tegen december 2021 met daarin indicatoren voor de opvolging van de algehele impact van het plan voor herstel en veerkracht.

    Toepassing door Vlaanderen

    De Europese Commissie heeft aangegeven dat ‘do no significant harm’ een ex-ante-oefening is, waarbij bij voorbaat bij het uitschrijven van een project een analyse moet gebeuren en er een garantie moet zijn dat er geen schade zal berokkend worden. De Commissie heeft in juni 2021 gecommuniceerd over de rapporteringsverwachtingen voor DNSH. Deze rapportering moet gebeuren in de aanvragen tot uitbetaling. Lees de volledige communicatie

    Voor alle projecten die Vlaanderen indiende voor financiering vanuit het RRF, is er een DNSH- analyse gemaakt in samenwerking met het federaal planbureau.

    DNSH in projectoproepen

    Voor projectoproepen is het de bedoeling dat de indieners van een project garanderen dat het project geen milieuschade zal veroorzaken. Daarvoor kunnen de verantwoordelijken binnen de Vlaamse administratie gebruik maken van een clausule die ze meenemen in hun projectoproep:

    “Om financiering te kunnen krijgen, dient het project het beginsel “geen ernstige afbreuk doen aan” (ofwel “do no significant harm” (DNSH)) in acht te nemen. De uitgekeerde subsidies mogen enkel aangewend worden op een wijze die geen ernstige afbreuk doet aan de volgende zes milieudoelstellingen: 1) de mitigatie van de klimaatverandering; 2) de adaptatie aan de klimaatverandering; 3) het water en marine leven (inclusief grondwater); 4) de circulaire economie; 5) preventie en controle van vervuiling en 6) biodiversiteit en ecosystemen.

    In dit kader zal de promotor er bij de selectie van de projecten op toezien dat een DNSH-analyse werd uitgevoerd voor elke milieudoelstelling en dat enkel projecten die aan alle zes criteria voldoen goedgekeurd worden. Bij de projectaanvraag moet een DNSH-analyse worden gevoegd die waar nodig met bewijsstukken wordt gestaafd. Voor het uitvoeren van de DNSH-analyse dient de aanvrager gebruik (te) maken van het sjabloon dat ter beschikking wordt gesteld. Richtlijnen over hoe deze analyse dient te gebeuren vindt u in het sjabloon. De promotor heeft het recht om bijkomende vragen te stellen i.k.v. de DNSH-analyse en kan verzoeken om bijkomende stavingstukken. Het project moet voldoen aan alle wettelijke verplichtingen.

    In zoverre de steun wordt aangewend voor de financiering van prestaties die het voorwerp uitmaken van een overheidsopdracht, is de aanbesteder ertoe gehouden om bijgaande modelclausule op te nemen in de opdrachtdocumenten, behoudens het voorwerp van de opdracht van die aard is dat het redelijkerwijs geen negatieve impact kan hebben op de zes milieudoelstellingen. Daarnaast moet hij een redelijke inspanning leveren om de opdracht in zo groot mogelijke mate te verduurzamen. Dit kan o.m. door gebruik te maken van de modelclausules en duurzaamheidscriteria die ter beschikking worden gesteld door de Vlaamse overheid, zoals de non- discriminatieclausule.

    Volgende activiteiten mogen in geen enkel geval onderdeel uitmaken van het project*:

    • Activiteiten gelinkt aan fossiele brandstoffen
    • (Industriële) Activiteiten die vallen onder de ‘Emission Trading Scheme’ van de Europese Unie met voorziene emissies doe hoger liggen dan de 10% meest efficiënte alternatieven (met uitzondering van energie en verwarming op basis van natuurlijk gas – zie Annex III van de DNSH richtlijnen)
    • Investeringen in faciliteiten voor afvalverwerking in stortplaatsen, mechanische biologische behandeling en verbrandingsovens (met uitzondering van niet- recycleerbaar gevaarlijk afval en energie- efficiënter maken van bestaande installaties)
    • Activiteiten waarbij afvalverwijdering op lange termijn milieuschade kan veroorzaken (zoals nucleair afval)

    * (voor onderwerpen met een brede toepassing (bv. oproepen voor O&O), kan deze ‘exclusielijst’ gebruikt worden)

    Je kan de in deze modelclausule gebruikte terminologie uiteraard aanpassen aan de terminologie van je projectoproep. De projectindieners kunnen voor het maken en indienen van de DNSH-analyse, gebruikmaken van een sjabloon .

    DNSH in overheidsopdrachten

    Voor overheidsopdrachten kan je gebruikmaken van volgende clausule:

    “Deze opdracht wordt (deels) gefinancierd met middelen die afkomstig zijn uit de Faciliteit voor Herstel en Veerkracht (FHV) van de Europese Unie. Om de financiering ervan te verzekeren, dient het beginsel “geen ernstige afbreuk doen aan” (ofwel “do no significant harm” (DNSH)) in acht genomen te worden. Daarbij is het van belang dat deze middelen worden besteed op een wijze die geen ernstige afbreuk doet aan de volgende zes milieudoelstellingen: 1) de mitigatie van de klimaatverandering; 2) de adaptatie aan de klimaatverandering; 3) het water en marine leven (inclusief grondwater); 4) de circulaire economie; 5) preventie en controle van vervuiling en 6) biodiversiteit en ecosystemen. Bij het indienen van een offerte moet een DNSH-analyse worden gevoegd die waar nodig met bewijsstukken wordt gestaafd. Voor het uitvoeren van de DNSH-analyse dient de aanvrager gebruik te maken van het sjabloon dat ter beschikking wordt gesteld. De aanbesteder heeft het recht om bijkomende vragen te stellen i.k.v. de DNSH-analyse en kan verzoeken om bijkomende stavingstukken.

    In dit kader en met het oog op het realiseren van andere doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling engageert de aanbesteder zich om deze opdracht te verduurzamen en te verzekeren dat ze geen ernstige afbreuk doen aan de hierboven vermelde milieudoelstellingen. Daar waar mogelijk omvat dit bestek eisen en criteria die betrekking hebben op de ecologische, sociale en ethische aspecten van de opdracht. Indien dergelijke duurzaamheidseisen of -criteria zijn opgenomen in het bestek, moet het werk, de levering of de dienst hier vanzelfsprekend aan voldoen.

    Daarnaast wordt de inschrijver gewezen op de verplichting uit art. 7 wet Overheidsopdrachten die bepaalt dat ondernemers ertoe gehouden zijn alle toepasselijke verplichtingen op het gebied van milieu- sociaal en arbeidsrecht na te leven en te doen naleven door elke persoon die handelt als onderaannemer in welke fase ook, en door elke persoon die personeel tewerkstelt voor de uitvoering van de opdracht”

    Je kan hiervoor gebruik maken van hetzelfde sjabloon als vermeld bij de projectoproepen.

    Indien het voorwerp van de opdracht van die aard is dat het redelijkerwijs geen negatieve impact kan hebben op de zes milieudoelstellingen, hoef je geen DNSH-analyse als vereiste opnemen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer het voorwerp van de opdracht louter betrekking heeft op het inhuren van werkuren, consultants, studie of advies.

    Het volstaat dat je dan onderstaande korte vermelding toevoegt:

    “Deze opdracht wordt (deels) gefinancierd met middelen die afkomstig zijn uit de Faciliteit voor Herstel en Veerkracht (FHV) van de Europese Unie. Om de financiering ervan te verzekeren, dient het beginsel “geen ernstige afbreuk doen aan” (ofwel “do no significant harm” (DNSH)) in acht genomen te worden. Door het indienen van een offerte verbindt de inschrijver zich ertoe om bij de uitvoering van de opdracht op geen enkele wijze ernstige afbreuk te doen aan de volgende zes milieudoelstellingen: 1) de mitigatie van de klimaatverandering; 2) de adaptatie aan de klimaatverandering; 3) het water en marine leven (inclusief grondwater); 4) de circulaire economie; 5) preventie en controle van vervuiling en 6) biodiversiteit en ecosystemen.”

    Technical Support Instrument (TSI)

    Het ‘Technical Support Instrument’ is het EU programma dat technische ondersteuning biedt aan lidstaten om hervormingen te definiëren en implementeren. De technische ondersteuning wordt aangeboden na het ontvangen van een aanvraag vanuit de lidstaten. België heeft dit jaar een aanvraag ingediend voor technische ondersteuning over ‘do no significant harm’, naast ondersteuning voor data analyse, rapportering, controle en audit aangaande het plan voor herstel en veerkracht.

    Vragen aan en antwoorden van de Europese Commissie

    Is het voldoende om de clausules toe te passen in projectoproepen? Waarop zal worden beoordeeld?

    De Commissie benadrukt dat ze eerst en vooral, tijdens de implementatiefase, bij het beoordelen van de aanvraag tot uitbetalen, zal kijken naar de mijlpalen en doelstellingen die opgesomd zijn in de Annex van het Uitvoeringsbesluit van de Raad, de ‘Council Implementing Decision (“CID”)’, dat het plan goedkeurt, ook voor de DNSH voorwaarden die daarin opgenomen zijn (vooral voor onderzoek en ontwikkeling).

    Deze voorwaarden moeten meegenomen worden in de projectoproepen, evenals wat beloofd werd (de ‘commitments’) in het PHV.

    Daar waar er zou gebruik gemaakt worden van een ‘verklaring op eer’, daar waar er DNSH voorwaarden werden gesteld in de annex van het uitvoeringsbesluit van de Raad (Council Implementing Decision (CID)), is dit onvoldoende.

    De Vlaamse overheid moet er voor zorgen dat enkel projecten die voldoen aan alle voorwaarden geselecteerd worden.

    Het ontwerp van clausules kan meegenomen worden in de discussie op de ‘Operationele afspraken’ die zullen bepalen welke bewijsstukken moeten aangeleverd worden om aan te tonen dat de mijlpalen en doelstellingen zijn behaald. Daarover wordt contact opgenomen met het kabinet van Thomas Dermine, federaal staatssectretaris Staatssecretaris voor Relance en Strategische Investeringen, die dit coördineert.

    Wat betreft de projectoproepen die warden gelanceerd voor de instructies van de COM aangaande DNSH gepubliceerd warden, moeten deze voldoen aan dezelfde voorwaarden?

    Voor projectoproepen die gelanceerd werden voor de publicatie van de DNSH leidraad, gelden dezelfde DNSH regels.

    De Belgische overheid heeft beloofd om enkel projecten te financieren die volledig voldoen aan de DNSH voorwaarden.

    Contactpersoon

    Voor verdere informatie over DNSH kan je terecht bij Ine Baetens: ine.baetens@vlaanderen.be