chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Voertuigen

    Inleiding

    Het verduurzamen van voertuigen is één van de meest prominente punten op de duurzaamheidsagenda’s. Dat mag ook niet verbazen, aangezien voertuigen verantwoordelijk zijn voor een belangrijk deel van de globale CO2-uitstoot en de uitstoot van heel wat schadelijke stoffen. De potentiële duurzaamheidswinsten die je kan boeken door duurzame voertuigen aan te kopen zijn dus groot. In het bijzonder wat deze productgroep betreft, loont het daarom de moeite om duurzaam aan te kopen en moeten overheden het goede voorbeeld geven aan de bedrijfswereld en particulieren.

    De Vlaamse overheid streeft op het vlak van milieuzorg en duurzaamheid naar een geïntegreerde aanpak en wil een voorbeeldrol vervullen door haar wagenpark te vergroenen, duurzaam verplaatsingsgedrag te stimuleren en waar mogelijk dienstverplaatsingen te voorkomen. Zij kiest hierbij duidelijk voor een ontdieseling en verdere elektrificatie van haar wagenpark, cf. de doelstellingen van het actieplan clean power for transport. Om die reden wordt blijvend aandacht besteed aan duurzame alternatieven voor het gebruik van dienstvoertuigen en worden steeds hogere ecoscores opgelegd.

    Tegen eind 2030 wil de Vlaamse Regering 40% minder CO2 uitstoten (t.o.v. 2005), ten gevolge van het brandstofverbruik in haar dienstvoertuigen. Hoe deze doelstelling bereikt kan worden, werd vertaald in de beslissing van de Vlaamse Regering ‘actieplan mobiliteit’ van 15 juli 2016.

    Hieronder zal je merken dat de nodige instrumenten en methoden voorhanden zijn om op een eenvoudige en juridisch correcte manier duurzame voertuigen aan te kopen.

    Raamovereenkomsten Het Facilitair Bedrijf

    Het Facilitair Bedrijf stelt een aantal raamovereenkomsten voor dienstvoertuigen ter beschikking waarvan heel wat entiteiten van de Vlaamse overheid alsook lokale besturen kunnen afnemen. Er zijn raamovereenkomsten voor de meest courante voertuigklassen en intussen zijn er ook raamovereenkomsten voor diverse elektrische voertuigen, (plug-in) hybride voertuigen en voertuigen op aardgas (CNG).

    Door af te nemen van de raamovereenkomsten van Het Facilitair Bedrijf kan je op een heel eenvoudige manier duurzame dienstvoertuigen aanschaffen.

    Alle informatie omtrent de raamovereenkomsten voor dienstvoertuigen van Het Facilitair Bedrijf kan je vinden op de catalogus van de raamovereenkomsten.

    Omzendbrief Dienstvoertuigen – minimale ecoscores

    De omzendbrief KB/BZ/2017/4 van 24 februari 2017 betreffende de verwerving en vervreemding, gebruik en beheer van dienstvoertuigen vormt het sleuteldocument bij het aankopen en leasen van duurzame dienstvoertuigen. De omzendbrief ‘Dienstvoertuigen’ legt per voertuigklasse (afstandswagen, middenklasser, stadswagen, …) een minimale ecoscore op waaraan de in de offerte voorgestelde voertuigen moeten voldoen. Het gaat om minimale eisen waaraan de voorgestelde voertuigen sowieso moeten voldoen.


    Door in jouw opdrachtdocumenten bij wijze van technische specificatie op te nemen dat de voorgestelde voertuigen aan een bepaalde minimum ecoscore moeten voldoen, kan je op een heel eenvoudige wijze duurzame dienstvoertuigen aankopen.

    Het opleggen van de minimum ecoscores is verplicht voor de entiteiten die onder het toepassingsgebied van de omzendbrief vallen.

    Deze omzendbrief vormt een nadere invulling van het KB van 20 december 2010 inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen in het kader van overheidsopdrachten. Dit KB bepaalt dat de aanbestedende overheden die onder het toepassingsgebied ervan ressorteren bij het gunnen van overheidsopdrachten rekening moeten houden met de energie- en milieueffecten van de voertuigen tijdens hun operationele levensduur. Het KB geeft aan met welke factoren aanbestedende overheden rekening moeten houden en op welke manier ze dat kunnen doen, maar stelt geen minimumdrempels of concrete eisen voorop.

    De omzendbrief ‘Dienstvoertuigen’ concretiseert het KB en legt objectieve vereisten op aan nieuw aan te kopen dienstvoertuigen. De omzendbrief maakt daartoe gebruik van de methodologie van Ecoscore. D.m.v. een formule kan Ecoscore de milieuprestaties van voertuigen inschatten. Zowel de CO2-uitstoot, de luchtvervuiling (fijn stof, NOx, …) als geluidsoverlast worden door toepassing van de formule in rekening gebracht. Elk voertuig krijgt een score van 0 tot 100. Hoe hoger de score, hoe milieuvriendelijker het voertuig.

    Duurzaamheidsvereisten voor andere voertuigen (voertuigen die niet onder omzendbrief KB/BZ/2017/4 vallen)

    Het toepassingsgebied van de omzendbrief ‘Dienstvoertuigen’ blijft beperkt tot bepaalde categorieën voertuigen. Andere voertuigen zoals bussen of zware vrachtwagens vallen bijgevolg niet onder het toepassingsgebied. De methodologie kan evenmin vrijwillig voor deze voertuigcategorieën worden toegepast, omdat Ecoscore enkel beschikbaar is voor personenwagens en bestelwagens.

    Nochtans is het van belang om ook bij het aankopen van deze voertuigen de nodige aandacht aan duurzaamheid te besteden. Rekening houdende met het hoge verbruik en het hoge te verwachten aantal kilometers dat gedurende de levensduur zal worden afgelegd, spreekt het voor zich dat ook deze voertuigen duurzaam worden aangekocht. Hoewel de omzendbrief ‘dienstvoertuigen’ niet van toepassing is, vallen bussen en vrachtwagens immers wel onder het toepassingsgebied van het KB van 20 december 2010 inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen in het kader van overheidsopdrachten.

    Het is dus nodig om ook wat deze opdrachten betreft rekening te houden met verschillende milieuaspecten zoals CO2-uitstoot, uitstoot van fijn stof, geluidsniveaus e.d. Hou er wel rekening mee dat de achterliggende berekeningsmethode –met het oog op het waarborgen van de transparantie- kenbaar moet zijn. Het is dus nodig om de exacte weging van de verschillende factoren te omschrijven in het bestek. Hiervoor kan je inspiratie putten uit de weging die Ecoscore gebruikt.

    Ten slotte moet je ook helder en transparant omschrijven hoe het gunningscriterium zich verhoudt tot de andere gunningscriteria en hoe op een objectieve wijze een totaalscore zal worden berekend.

    Bijkomende duurzaamheidsvereisten

    Het opleggen van een minimale ecoscore waarborgt een basisniveau aan duurzaamheid. In veel gevallen loont het echter de moeite om nog een stap verder te gaan. De omzendbrief ‘Dienstvoertuigen’ bevat enkele suggesties om het wagenpark en ook het beheer ervan verder te verduurzamen. Hieronder worden enkele bijkomende duurzaamheidsoverwegingen, al dan niet opgenomen in de omzendbrief, verder belicht.

    Behoeftebepaling: Ga steeds na of de verwerving van bijkomende dienstvoertuigen wel echt nodig is. Zorg voor een optimale pooling van het wagenpark en promoot het gebruik van het openbaar vervoer voor dienstverplaatsingen. Misschien is het mogelijk om een wagenpark te delen met een andere entiteit? Door in voldoende dienstfietsen, deelfietsen of deelauto’s te voorzien kan er misschien een voertuig minder aangekocht worden? Merk op dat het Facilitair Bedrijf ook voorziet in een raamovereenkomst om uw mobiliteit optimaal te rationaliseren.

    Invulling van de behoefte: Koop slechts dienstvoertuigen aan in de mate dat zulks echt noodzakelijk is. Stem de aangekochte voertuigen ook zo goed mogelijk af op het gebruik waarvoor ze bestemd zijn. Koop geen grote afstandswagens als kleine en milieuvriendelijkere stadswagens ook kunnen volstaan. Indien de voertuigen hoofdzakelijk voor het afleggen van kleine afstanden zijn bestemd, opteer je beter voor benzinemotoren, dieselmotoren zijn slechts efficiënt voor lange afstanden. Ga ook na in welke mate het mogelijk is om hybride, plug-in hybride, elektrische voertuigen of voertuigen op aardgas (CNG) aan te kopen.

    Veiligheid, ergonomie: Ook veiligheid en ergonomie kunnen aan duurzaamheid worden gelinkt. Je kan in de opdrachtdocumenten concrete eisen opnemen voor de actieve en passieve veiligheidssystemen waarover het voertuig moet beschikken.

    Zuinige en stille banden: De omzendbrief ‘Dienstvoertuigen’ bevat eisen die betrekking hebben op de banden van het voertuig. Deze normen gelden zowel bij de verwerving van een nieuw voertuig, als bij de vervanging van de banden van een bestaand voertuig en kunnen worden opgelegd in de opdrachtdocumenten.

    Gunningscriterium duurzaamheid: De minimale ecoscores per voertuigklasse bakenen slechts het basisniveau aan duurzaamheid af. D.m.v. een gunningscriterium ‘duurzaamheid’ kun je inschrijvers die voertuigen voorstellen met een nog hogere ecoscore belonen met extra punten. Ook andere duurzaamheidsoverwegingen die je niet wenst op te leggen d.m.v. technische specificaties, kunnen eventueel in een gunningscriterium worden verwerkt.

    Opleiding: Los van de aankoop van de dienstvoertuigen zelf, kan de milieu-impact aanzienlijk worden verkleind door een milieuvriendelijke rijstijl te hanteren. Het loont dan ook zeker de moeite om werknemers die veel gebruik maken van een dienstvoertuig een cursus energiezuinig rijden te laten volgen.

    Onderhoud: Om de milieu impact van je wagenpark minimaal te houden, is een degelijk onderhoud van de voertuigen essentieel. Zorg ervoor dat de voertuigen onderhouden worden overeenkomstig de voorschriften van de constructeur. Controleer ook regelmatig de bandenspanning. Een te lage bandenspanning heeft een hoger brandstofverbruik en een hogere bandenslijtage tot gevolg.

    Monitoring

    De Vlaamse overheid heeft zichzelf de doelstelling gesteld om 100% duurzaam aan te kopen tegen 2020. Het Vlaams plan overheidsopdrachten bepaalt dat een monitoring noodzakelijk is om na te gaan of de vooropgestelde doelstelling van 100% duurzame overheidsopdrachten tegen 2020 zal gehaald worden.

    De Vlaamse overheid merkt een opdracht voor de aankoop of het leasen van dienstvoertuigen pas als duurzaam aan wanneer de essentiële duurzaamheidscriteria in het bestek zijn opgenomen. Het eDelta systeem waar heel wat entiteiten van de Vlaamse overheid gebruik van maken, laat toe om te registreren of je overheidsopdrachten voor dienstvoertuigen deze criteria bevatten. Aankopers van de Vlaamse overheid die (nog) geen gebruik maken van eDelta, doen er goed aan om afzonderlijk te registreren of een opdracht voor groenbeheer al dan niet de essentiële duurzaamheidscriteria bevat (cf. beslissing van de Vlaamse Regering van 20 mei 2011 VR PV 2011/19). Zie ter info de pagina met essentiële duurzaamheidscriteria per productgroep

    Vragen - ondersteuning

    Voor vrijblijvend advies of bijkomende vragen kan je terecht bij het centraal aanspreekpunt duurzame overheidsopdrachten.