chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Omgaan met verlies in coronatijden

    We worden er vroeg of laat allemaal mee geconfronteerd: de pijn en het verdriet van afscheid nemen. En in coronatijden des te meer. Maar hoe ga je om met dit verdriet? Wat doe je als 1 van je collega’s een dierbare verliest? Deze webpagina biedt handvaten die je helpen bij het rouwproces.  

    Voor wie?

    Het rouwproces

    Het is belangrijk om te beseffen dat afscheid nemen iets is wat tijd vraagt. Daarnaast reageert niet iedereen op dezelfde manier. Veel hangt af van de persoonlijkheid, de omstandigheden, de steun die men ervaart, maar ook van de impact van het verlies.

    De verschillende fasen

    Vaak zijn er toch verschillende fasen in een rouwproces herkenbaar. Die fasen zijn niet afgebakend en kunnen door elkaar lopen. Sommige mensen slaan fasen over. Anderen blijven lang in 1 fase hangen of hernemen een eerdere fase. 

    Wanneer je een inzicht verwerft in die verschillende reacties en ze bespreekbaar maakt, werkt dit vaak verhelderend en ondersteunend. Zowel voor de rouwende zelf als voor diens omgeving.

    • 1

      Schok

      Men is verstijfd door het slechte nieuws. Het overlijden van een dierbaar persoon is altijd een schokkende gebeurtenis.

    • 2

      Ontkenning

      “Dit overkomt mij niet.”

      Dit is een natuurlijke vorm van zelfbescherming, men kan de realiteit nog niet onder ogen zien.

    • 3

      Boosheid/woede

      “Waarom overkomt dit mij?”

      Onder de woede ligt de pijn.

    • 4

      Onderhandelen/het gevecht aangaan

      “Ik moet iets doen ...” 

      Men onderneemt actie om controle over de situatie te krijgen. Men wil niet het gevoel hebben dat “het me zomaar overkomt” en het heft in eigen handen nemen.

    • 5

      Verdriet en depressie

      ”Ik geef het op.”

      Men beseft dat men er toch niet omheen kan. Pas als men de realiteit begint te accepteren, komen gevoelens van verdriet, spijt, angst en onzekerheid naar boven.

    • 6

      Aanvaarding

      “Ik ga verder met mijn leven.”

      Er komt berusting en men kan onthechten, loslaten. Men geeft het verlies een plaats in het leven en kan verder gaan.

    Hoe ga je zelf om met je verdriet?

    • 1

      Durf te huilen

      Mensen denken vaak dat ze niet mogen huilen, maar tranen kunnen enorm opluchtend zijn. Het is een natuurlijke nood en die moet je jezelf niet ontzeggen.

    • 2

      Zorg voor voldoende rust

      Verdriet vraagt veel energie. Mensen voelen zich vaak uitgeput. Zorg ervoor dat je genoeg rust krijgt, zodat je lichaam en geest even kunnen ontspannen. Ook als je niet kunt slapen, is het belangrijk om te leren ontspannen en het hoofd even leeg te maken. Wandelen in de natuur, ademhalingsoefeningen doen, even proberen ‘weg’ te zijn, kunnen nieuwe energie leveren. Ook muziek kan ontspannend en rustgevend zijn. Gun het jezelf om weg te drijven op de klanken van een mooi liedje. Dit kan emotioneel zijn, maar helpt soms om je gevoelens los te laten

    • 3

      Durf te praten

      Vertellen is een vorm van aanvaarding en verwerking. Durf te praten, met je familie of vrienden, vertel wat je voelt en wat je mist. Kun je bij hen niet terecht of zitten zij misschien zelf in een rouwproces? Zoek dan elders een luisterend oor. Er zijn op het werk verschillende mensen die klaar staan voor jou: naast je collega’s en leidinggevende staan ook HR, de vertrouwenspersonen, de veerkrachtcoaches, … klaar om je te helpen. De sociale dienst biedt heel specifiek ondersteuning bij rouwprocessen. Tenslotte is er ook nog steeds je eigen huisarts waar je met vragen terecht kan.

    • 4

      Zorg voor structuur

      Bij groot verdriet voel je je verloren. De grond is onder je voeten weggeslagen, en het lijkt alsof je in een grote leegte valt. De dag die voor je ligt wordt een grote chaos, iets plannen en organiseren wordt plots veel moeilijker. Het lijkt alsof je tot niets meer in staat bent, of je weet niet hoe er aan te beginnen. Probeer een vaste routine, een bepaalde structuur in te bouwen. Verdeel je dag in onderdelen, zoek vaste momenten om te eten, naar buiten te gaan, te telefoneren, …Vraag vrienden en familie om je daarbij te helpen.

    • 5

      Zorg voor afleiding

      Probeer tijd te nemen om dingen te doen die je graag doet en die je troosten. Dat kan een hobby zijn, iets actief als sporten of juist je verdiepen in een mooi boek. Het belangrijkste is dat je doet wat je echt leuk vindt. Maar ook de structuur en de routine van het werk kunnen een afleiding zijn, en je houvast geven op een moment dat de grond onder je voeten is weggeslagen. Ga voor jezelf na wat haalbaar is en bespreek dit met je leidinggevende.

    • 6

      Neem je tijd

      Verdriet en pijn verdwijnen niet zomaar. Misschien lijkt het aanvankelijk dat je nog enkel pijn kan voelen, maar - al zal je verdriet nooit weg zijn - je zal wel stilaan leren om die gevoelens een plaats te geven in je leven. Dit gebeurt niet van de ene op de andere dag. Verlang dan ook niet van jezelf dat je onmiddellijk alles aankan zoals vroeger. Weet dit en aanvaardt het ook.

    • 7

      Houd contact

      Niemand kan je verdriet overnemen en dus voel je je alleen. Maar dat wil niet zeggen dat je er ook echt alleen voor staat. Veel mensen willen je helpen, ook als ze soms niet goed weten hoe. Hou ruimte voor jezelf, maar sluit je niet te veel af en laat de deur open naar anderen. Warmte van de mensen om je heen kan je namelijk juist helpen.

    • 8

      Vraag hulp

      Aanvaard dat je in deze periode niet dezelfde kracht en sterkte hebt dan voorheen. Durf aan te geven aan anderen dat je hen of extra hulp nodig hebt. Bespreek met collega’s en leidinggevenden waar je grenzen zijn en zoek samen oplossingen. 

      Hier vind je een overzicht van de beschikbare hulpverlening

    • 9

      Schakel professionele begeleiding in

      Indien je merkt dat het verlies je leven gaat beheersen en je er niet uitkomt, zet dan de stap naar professionele hulp. Er bestaan rouwcoaches die je helpen met het verwerken van je pijn. Daarmee zal je verdriet niet verdwijnen, maar ze helpen je wel om er mee om te gaan.

    • 10

      Accepteer ten slotte

      Uiteindelijk zal je verdriet een plaats krijgen in je leven. Koetser je mooie herinneringen, hou vast wat fijn was en plaats het naast nieuwe fijne dingen die er hoe dan ook nog gaan komen in je leven.

    Wat kun je doen als een collega rouwt?

    • 1

      Toon begrip en medeleven

      Begrijp dat je collega door een storm van emoties gaat en aanvaard dat hij/zij tijdelijk niet meer dezelfde is. Geef je collega de ruimte en de tijd om op eigen tempo met het verdriet om te gaan.

      Maak duidelijk dat je met je collega meeleeft, maar aanvaard het ook als iemand (nog) geen behoefte heeft aan jouw troost. Zie dit niet als een persoonlijke afwijzing. Let wel: beschouw je rouwende collega nooit als zielig, maar blijf hem of haar als volwaardig zien.

    • 2

      Bied steun

      Verdriet zien en benoemen is nog te vaak een taboe. Af en toe een kleine vraag stellen en tonen dat je weet dat er verdriet is, kan wonderen doen. Maak ruimte voor het uiten van emoties (even laten huilen), ook als je niet weet wat te zeggen. Het feit dat je er bent voor die persoon is op zich al goud waard.

    • 3

      Luister

      Mensen hebben vaak behoefte om te vertellen en hervertellen. Laat hen praten, ook al heb je het eerder gehoord.

    • 4

      Praat

      Wees niet bang om verkeerde dingen te zeggen. Zolang het uit je hart komt, doet het deugd. Weet je niet wat zeggen? Zeg dan niets. Vermijd onpersoonlijke uitdrukkingen zoals ‘de tijd heelt alle wonden’.

    • 5

      Wees er niet alleen in het begin

      Bedenk dat je collega niet alleen in het begin, maar vaak nog meer na een paar maanden, nood heeft aan begrip en troost.

    Handvaten voor leidinggevenden

    • 1

      Geef het verlies een plaats in de huidige werksituatie

      Geef de medewerker erkenning en ruimte om te rouwen, ook op de werkplek. Uiting kunnen geven aan verdriet is essentieel voor verwerking.

      Besef dat medewerkers erg gevoelig zijn voor jouw reactie als leidinggevende. Wees daarbij authentiek. Een oprecht gebaar van medeleven weegt meer door dan een onpersoonlijke ruiker bloemen. Neem zelf contact en toon je medeleven, mensen durven niet altijd naar je toekomen.

    • 2

      Ga in overleg met de medewerker

      Ga het overleg aan met de rouwende medewerker wanneer hij of zij er klaar voor is. Hoe ziet de medewerker het rouwproces evolueren?

      Besef dat rouwen tijd vraagt, en aanvaard dat mensen niet meteen hun gevoelens aan de kant kunnen zetten. Zelfs als het in jouw ogen (te) lang duurt. 

    • 3

      Maak afspraken rond wat kan en haalbaar is

      Neem tijd en bespreek actief met de medewerker hoe het werk te organiseren. Toon begrip als de werknemer nog niet optimaal kan functioneren of bepaalde verantwoordelijkheden nog niet kan dragen. Maar ga er ook niet van uit dat niets meer mogelijk is. Sommige mensen zullen het normale werk (tijdelijk) te belastend vinden. Voor anderen is het werk juist een afleiding, en de structuur die erbij hoort een houvast.

      Volg deze afspraken goed op en herbekijk ze indien nodig.

    • 4

      Bied hulp

      Bekijk wat de medewerker nodig heeft om vooruit te geraken. Welke hulp kunnen jij en de organisatie nog bieden?

      • Ga na of de rouwende medewerker niet geïsoleerd raakt binnen het team of de afdeling en probeer hem/haar te betrekken bij sociale activiteiten: koffiepauze, korte babbelmomentjes, …
      • Voorzie aanspreekpunten waar mensen discreet en vertrouwelijk hun hart kunnen luchten. Hoe goed bedoeld of hoe positief de relatie ook is, niet iedereen voelt zich er veilig bij om zich kwetsbaar op te stellen bij een leidinggevende en/of een collega. Er is niets mis mee als de medewerker zijn hart niet lucht bij jou als leidinggevende. Als hij/zij maar ergens terecht kan.
      • Voorzie meer langdurige ondersteuning voor mensen die daar nood aan hebben of die aangeven dat ze er alleen niet uit raken. 

      Hier vind je een overzicht van de beschikbare hulpverlening

    Contact

    Heb je een vraag over dit thema? Neem contact op met je leidinggevende of HR-medewerker binnen je organisatie.