chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Beleidsmaatregelen welzijn op het werk

    Inzetten op duurzame inzetbaarheid

    Verschillende contextfactoren (langere loopbanen, toenemende werkcomplexiteit, snelheid van veranderingen, besparingen, …) maken het noodzakelijk om in te zetten op de duurzame inzetbaarheid van alle medewerkers binnen de Vlaamse overheid. Bovendien heeft een overheidswerkgever van meer dan 28.000 werknemers in deze een voorbeeldrol op te nemen.

    Er bestaat wetenschappelijke evidentie dat een beleid gericht op duurzame inzetbaarheid via een verbetering van de kwaliteit van arbeid samengaat met de strategische performantiedoelstellingen van organisaties (dalende ziekteverzuimkosten, reductie van personeelsverloop, toename van productiviteit, verhoogd innovatievermogen, verhoogde kwaliteit van dienstverlening, …).

    Werkgerelateerde interventies in het kader van duurzame inzetbaarheid moeten niet enkel gericht te zijn op werknemers die uitgevallen zijn door bijvoorbeeld stress of burn-out maar ook op werknemers die goed functioneren om zo hun inzetbaarheid te optimaliseren. Het is daarbij belangrijk dat het beleid rond duurzame inzetbaarheid geïntegreerd is in het algemeen HR- en organisatiebeleid om zo meer slagkracht te hebben.

    Ook in de beleidsnota bestuurszaken 2014-2019 wordt het belang van een welzijnsbeleid aangehaald: ‘In een context waarin iedereen langer moet werken en meer werkdruk ervaart, is investeren in duurzaam en sociaal werkgeverschap onmisbaar. Ik investeer in een welzijnsbeleid waarbij de medewerker en zijn welzijn centraal staan, vanuit een positief mensbeeld in lijn met de waarden van de organisatie’.

    De Vlaamse overheid wil inzetten op een integraal en pro-actief welzijnsbeleid om zo de duurzame inzetbaarheid van al haar personeelsleden te verhogen en het ziekteverzuim in te dijken, dit vanwege de grote impact op zowel de personeelsleden als op de werking van de organisatie.

    Om de ziekteafwezigheid te beperken voert de Vlaamse overheid eveneens een integraal aanwezigheidsbeleid. Lees meer over het aanwezigheidsbeleid. Om een sterk aanwezigheidsbeleid te voeren zijn betrouwbare cijfers over arbeidsafwezigheid onmisbaar. De Vlaamse overheid zet de laatste jaren dan ook verder in op het verbeteren van de rapportering over ziekteafwezigheid. Naast ziekteafwezigheid zijn ook andere indicatoren voor welzijn belangrijk, zoals onder andere de algemene welzijnsvraag in de Personeelspeiling of het meten van bevlogenheid - een indicator die de Vlaamse overheid in de toekomst zal meten. De welzijnsvraag (‘In het algemeen voel ik me goed op mijn werk’) had in 2016 een gemiddelde score van 4.1 op 5.

    Concrete acties

    In het kader van de preventie van stress en burn-out lanceerde de Vlaamse overheid op 24 juni 2016 haar website stress en burn-out bestaande uit 10 verschillende bouwstenen. Hieraan is een wetenschappelijk onderzoek aan voorafgegaan om te achterhalen welke elementen aantoonbaar effect hebben bewezen ter preventie van stress en burn-out.

    Het afgelopen jaar zijn er binnen de 10 verschillende bouwstenen projecten uitgevoerd. Een greep uit de projecten van het actieplan.

    Binnen bouwsteen 1 wil de Vlaamse overheid blijven inzetten op een algemeen welzijnsbeleid en algemene welzijnsbevorderende maatregelen door wetenschappelijk onderzoek. Recent werd het luik welzijn binnen het HR-beleidskader verder uitgewerkt zodat duidelijk is welke elementen welzijn bepalen en de HR-activiteiten binnen de entiteiten hierop kunnen afgestemd worden. De vertaling van deze concepten naar concrete HR-praktijken zal gebeuren in de loop van het najaar 2017.

    Verder is een onderzoek lopende in samenwerking met Steunpunt Bestuurlijke vernieuwing naar de antecedenten van personeelsbeschikbaarheid. Er werd in deze nota reeds naar een tussentijds rapport van deze studie verwezen.

    Binnen bouwsteen 2 wil de Vlaamse overheid de entiteiten sensibiliseren, informeren en ondersteunen bij de uitbouw van het welzijnsbeleid binnen hun entiteit. Om hen te stimuleren om te werken aan welzijn, is het belangrijk te informeren en sensibiliseren over welke elementen belangrijk en bepalend zijn, waardoor ook het onderwerp bespreekbaar wordt.

    Daarom breidt de bestaande website overheid.vlaanderen.be/welzijn-op-het-werk uit met evidence based informatie, de business case, een geactualiseerde stand van zaken over het actieplan, links naar andere nuttige websites, cijfergegevens, goede praktijken, getuigenissen, kanalen voor hulpverlening, een toolbox ….

    Daarnaast is een raamovereenkomst afgesloten met een externe partner met de mogelijkheid tot het afnemen van infosessies, workshops en advies. Het doel is informatie te verschaffen aan leidinggevenden, HR en personeelsleden over veerkracht, stress en burn-out en hen op deze manier te sensibiliseren en te stimuleren om werk te maken van een welzijnsbeleid en stresspreventieproject. Door meer kennis over het onderwerp willen we hen ook stimuleren om tijdig symptomen te herkennen en elkaar daarop aan te spreken. Entiteiten die advies vragen over de uitrol van hun eigen stress en burn-out beleid kunnen hierbij via de raamovereenkomst ondersteuning krijgen.

    Via bouwsteen 3 zet de Vlaamse overheid in op een actief aanwezigheidsbeleid. Ze wil de entiteiten ondersteunen hier actief naar te handelen. Uit onderzoek blijkt immers dat hoe langer een werknemer afwezig blijft van het werk ten gevolge van langdurige gezondheidsproblemen, hoe kleiner de kans wordt dat deze het werk bij de eigen werkgever hervat. Om de re-integratie te bevorderen is het daarom belangrijk dat de organisatie een actief aanwezigheidsbeleid voert en contact heeft met het personeelslid tijdens de afwezigheid om zo de re-integratie samen voor te bereiden. In het kader van het aanwezigheidsbeleid lanceerde de Vlaamse overheid in 2016 een stappenplan om entiteiten te ondersteunen bij het uitbouwen en uitvoeren van een aanwezigheidsbeleid. HR-medewerkers kunnen erin terugvinden hoe ze een aanwezigheidsbeleid op maat van de entiteit kunnen uitwerken. Leidinggevenden kunnen er dan weer heel wat tips terugvinden over het voeren van gesprekken in het kader van ziekteafwezigheid (bv. wat vraag je bij een ziektemeldingsgesprek, hoe verloopt een re-integratiegesprek, enz.).

    Samen met de Dienst Diversiteitsbeleid werd een lerend netwerk re-integratiebeleid geïnstalleerd waar enerzijds cases uit de agentschappen besproken worden en waar er anderzijds vanuit de cases terugkoppeling naar het beleid gebeurt.

    Via bouwsteen 5 wil de Vlaamse overheid haar medewerkerssensibiliseren rond gezondheid. Voldoende slaap, sport en gezonde voeding stellen personeelsleden beter in staat om weerstand te bieden tegen de werkeisen. Als Vlaamse overheid willen we dan ook inzetten op het promoten van een gezonde levensstijl bij de personeelsleden en de personeelsleden sensibiliseren om hierbij de eigen verantwoordelijkheid op te nemen. Het project ‘Gezond bewegen’ was één van de meest zichtbare (evidence based) initiatieven in 2016-2017 om de werknemers van de Vlaamse overheid te laten kennismaken met een gezonde en sportieve levensstijl en de effecten daarvan op het eigen welzijn.

    Er werd in 2016 een experiment opgezet waarbij een aantal personeelsleden van de Vlaamse overheid de kans kregen om gedurende een bepaalde tijd en onder professionele begeleiding toe te werken naar een bepaald (en zeer uitdagend) doel. Dit gebeurde onder begeleiding van een partner die heel wat ervaring heeft in dit soort projecten. De personeelsleden werden getraind en werden gekozen op basis van hun (gebrek aan) ervaring met sport en/of gezonde voeding. Het was immers de bedoeling om niet te kiezen voor degenen die reeds dagelijks of wekelijks met sport bezig zijn. We wilden laten zien dat ook mensen die niet sportief zijn ook bepaalde doelen kunnen bereiken en daardoor ook een effect kunnen ervaren. Op 15 mei 2017 werd het experiment afgerond en de resultaten zijn zeer positief.

    Lees meer over de resultaten van het project Gezond bewegen op overheid.vlaanderen.be/project-gezond-bewegen

    De deelnemers worden als ambassadeur binnen hun entiteiten ingezet zodat ze hun verhaal en ervaringen kunnen delen binnen de organisatie.

    Als we het langdurig ziekteverzuim willen verminderen is het noodzakelijk niet enkel in te zetten op goede werkomstandigheden en stresspreventie maar ook om minder lang stilzitten en meer bewegen, ook tijdens de werktijd. Organisaties die al een beleid invoerden gericht op meer bewegen, verdienden 1,5 tot zelfs 14 keer hun investering terug.

    Binnen bouwsteen 8 willen we de mobiliteit binnen de Vlaamse overheid stimuleren. Samen met het Dienstencentrum Talent wordt er gewerkt aan een nieuw loopbaan- en beloningsbeleid, dat eveneens tot doel heeft de inzetbaarheid van de personeelsleden binnen de Vlaamse overheid te verhogen.

    Andere acties die kaderen binnen het preventieve luik van het aanwezigheidsbeleid zijn bijvoorbeeld de jaarlijkse griepvaccinatie, de infosessie kantoorergonomie, het uitvoeren van risico-analyses en de gezondheidscampagnes van de GDPB.

    Daarnaast biedt de Vlaamse overheid met Spreekbuis een extra kanaal voor personeelsleden die geconfronteerd worden met conflicten, pesterijen, discriminatie, diefstal of andere integriteitskwesties, enz.

    De Vlaamse overheid ontwikkelde in 2014 een digitaal registratiesysteem voor de welzijns- en integriteitsactoren. Sinds 2015 gebruiken deze actoren dit systeem om er dossiers over welzijn en integriteit in te registreren. Dit zal zorgen voor een betere rapportering over welzijnsdossiers in algemene categorieën. Op deze manier wil de Vlaamse overheid meer inzicht verwerven in de oorzaken van onder meer werkgebonden stress, wat een belangrijke input biedt voor het HR-beleid.

    Bovenstaande projecten en acties hebben als doelstelling om de werknemers binnen de Vlaamse overheid te laten werken in een context die de prestatie, motivatie en het welzijn bevorderen. Door de vertaling van het element welzijn in het HR-beleidskader hebben we als organisatie een nog duidelijker zicht op de indicatoren die welzijn bepalen en hoe we welzijn op individueel, team- en organisatieniveau kunnen bevorderen. Uiteraard zal bij de uitrol van toekomstige HR-projecten in de verschillende entiteiten met deze elementen rekening gehouden worden.