chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Reflectievoormiddag "Onbeperkt aan de slag"

    Reeks interactieve reflectievoormiddagen "Onbeperkt aan de slag"

    Aangepast werk, beeldvorming, VN-verdrag – hoe komen we tot meer en kwaliteitsvol werk voor personen met een handicap of chronische ziekte bij de Vlaamse overheid? Na de studiedag "Onbeperkt aan de slag" in 2015, nodigt de dienst Diversiteitsbeleid in 2016 en 2017 je uit voor het vervolg: een reeks interactieve reflectievoormiddagen over de tewerkstelling van personen met een handicap of chronische ziekte bij de Vlaamse overheid. Elke voormiddag staat in het teken van een ander onderwerp en wordt ingeleid door een spreker. Aansluitend is er ruimte om samen op zoek te gaan naar de goede praktijken en de to do’s in onze organisatie. Voor een Vlaamse overheid die gelijke kansen geeft aan iedereen.

    Sessie 5: “Zie je wel? Aan de slag met een onzichtbare ziekte of handicap".

    Op 6 oktober 2017 was het zover: de vijfde sessie uit de reeks reflectievoormiddagen “Onbeperkt aan de slag”. Met 35 collega’s zaten we samen in het VAC Brugge om na te denken over wat het betekent om met een onzichtbare ziekte of handicap aan de slag te zijn en hoe we daarmee kunnen omgaan.

    Marie De Wispelaere van het Universitair Centrum voor Begeleiding en Opleiding (UCBO) geeft deze voormiddag het startschot met een presentatie die het theoretisch kader over onzichtbare ziekte en werk toelicht. We merken al snel dat het niet zo eenvoudig is om stil te staan bij wat nu een onzichtbare ziekte of handicap kan zijn: er zijn talloze vormen en gradaties van verschillende aandoeningen en je kan niet alles zomaar over eenzelfde kam scheren. Voor iedere persoon is de ervaring anders. Maar de impact op het werk lijkt voor velen toch herkenbare punten met zich mee te brengen: twijfelen of je erover praat met collega’s en/of leidinggevenden of niet, hoe verwoord je nu het beste je ziekte of handicap, schrik om op onbegrip te stuiten, etc. Er zijn zowel voordelen als nadelen aan het praten over je situatie, maar er zijn strategische mogelijkheden om dit zo positief mogelijk aan te pakken. Daarnaast is het ook belangrijk aandacht te hebben voor de belasting (welke taken moet je doen) en de belastbaarheid (wat kan je nog aan, zowel fysiek, emotioneel als cognitief). Het kan helpen om deze zaken meer bespreekbaar te maken met je collega’s en leidinggevenden om je eigen situatie beter te ondersteunen.

    We leren ook meer over de ondersteuningsmogelijkheden bij de Vlaamse overheid als je een handicap of chronische ziekte hebt (zichtbaar of onzichtbaar): na het registreren, via interne of externe attestering, heb je namelijk recht op een heleboel maatregelen die je kunnen helpen je werk beter en met meer comfort te kunnen uitvoeren. Het opstellen van een integratieprotocol is van groot belang hierbij, en kan je helpen je noden beter in kaart te brengen en op papier vast te leggen samen met je leidinggevende, HR-verantwoordelijke en diversiteitsconsulent. Meer informatie over het integratieprotocol kan je hier terugvinden.

    De presentatie van de toelichting kan je hier terugvinden.

    Tijdens en na de presentatie was er ook ruimte om persoonlijke ervaringen te delen en bij elkaar te rade te gaan hoe anderen gelijkaardige situaties of gesprekken met collega’s of leidinggevenden hebben meegemaakt. Het wordt duidelijk dat velen wel eens te maken hebben gehad met onbegrip vanuit onwetendheid, en dat het bespreekbaar maken niet altijd makkelijk is, maar dat positieve verhalen ook voorkomen waarbij collega’s en/of leidinggevenden veel steun bieden. Het belang van een goede ondersteuning bij re-integratie na langdurige afwezigheid wordt ook vermeld. Het is duidelijk dat er nog heel wat gedaan kan worden aan een betere ondersteuning op de werkvloer, maar dat we hier zelf ook een klein beetje aan kunnen meewerken. Sessies zoals deze van “ONbeperkt aan de slag” helpen ons ook bij het leren waar er zoal nood aan is, en helpen ons stap voor stap vooruit!

    Sessie 4: Weg met de drempels - Toegankelijke bijeenkomsten van vergadering tot studiedag ".

    Op 2 juni 2017 was het tijd voor de vierde sessie uit de reeks reflectievoormiddagen “Onbeperkt aan de slag”. Met een 20-tal collega’s pakten we in het VAC Antwerpen het onderwerp “toegankelijke bijeenkomsten” aan.

    Bart Parmentier begint de voormiddag met een toelichting over de werkdomeinen en werkwijze van Inter. Dat maakt als “Agentschap Toegankelijk Vlaanderen” sinds kort deel uit van de Vlaamse overheid. De diversiteit van de domeinen waar Inter over gaat, maakt meteen duidelijk hoeveel facetten het thema “toegankelijkheid” heeft: mobiliteit, gebouwen, dienstverlening, digitale informatie, beleid,… Al deze facetten komen terug in de organisatie van alle types bijeenkomsten, van vergaderingen over teamuitstappen tot conferenties. Een toegankelijk gebouw dat niet goed bereikbaar is, ontbreken van een tolk Vlaamse Gebarentaal, een uitnodiging die niet voor alle genodigden leesbaar is – het kan ervoor zorgen dat deelnemers drempels ondervinden om op gelijke voet deel te nemen aan een bijeenkomst.

    We willen dat de bijeenkomsten die de Vlaamse overheid dagelijks intern of extern organiseert zo toegankelijk mogelijk zijn. Daarom hebben de dienst Diversiteitsbeleid en Inter een checklist voor bijeenkomsten ontwikkelt. Samen met de deelnemers overloopt Bart Parmentier de voorlopige checklist: communicatie en dienstverlening, locatie, verloop en andere aandachtspunten. De deelnemers vullen aan, delen eigen ervaringen en stellen vragen. We stellen vast dat in veel situaties de (on)toegankelijkheid in het details zit. En dat je als organisator dus zowel het totale plaatje alsook de afwerking goed in het oog houdt. 

    De opmerkingen van de deelnemers verwerkten we in de definitieve versie van de checklist die je binnenkort hier kan terugvinden. Aarzel niet om ze in te zetten als je zelf een bijeenkomst organiseert of te delen met organisatoren. Heb je vragen over de checklist of over hoe je ervoor zorgt dat je evenement toegankelijk is voor iedereen? Neem contact op met christina.vogt@kb.vlaanderen.be.

    Tot in het najaar voor de volgende reflectievoormiddag!

    Klik hier voor de presentatie van de 4 reflectievoormiddag “Onbeperkt aan de slag” over toegankelijke bijeenkomsten.

    Sessie 3: Ver van mijn bed – of toch niet? Het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap".

    Eén dag voor de Internationale Dag voor Personen met een Handicap kwamen we op 2 december 2016 met een 40-tal collega’s samen voor de derde sessie “Onbeperkt aan de slag”.  Deze keer in het Ellipsgebouw in Brussel. De tiende verjaardag van het VN verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (VRPH) was de aanleiding om eens uitgebreid stil te staan bij dit verdrag en bij wat het met ons en met ons werk bij de Vlaamse overheid te maken heeft.

    Patrick Vandelanotte, coördinator van GRIP vzw, lichtte inhoud en belang van het verdrag toe. Waarom is zo’n apart verdrag eigenlijk nodig naast de Algemene Verklaring van de Rechten van de Mens? Net zoals bv. bij kinderrechten, zag men dat de mensenrechten van personen met een handicap of chronische ziekte regelmatig niet gerespecteerd werden. Daarom besloot men om er via een apart verdrag extra aandacht voor te vragen. Dat verdrag, het VRPH, gaat in op alle domeinen van het leven (wonen, werken, mobiliteit, onderwijs, levensstandaard, etc.) én legt daarbij de nadruk op o.a. non-discriminatie, participatie, redelijke aanpassingen en toegankelijkheid.

    Maar het VRPH betekent vooral een fundamentele wijziging (“paradigmashift”) in het denken over handicap en chronische ziekte: een handicap is niet langer een puur medische problematiek (“medisch model”) maar een situatie die ook gecreëerd wordt door een onaangepast omgeving (“sociaal-cultureel model”). En dat heeft natuurlijk gevolgen voor hoe we omgaan met handicap en chronische ziekte; zoals Patrick Vandelanotte in zijn presentatie zei: “Het gaat er niet over om meer dingen te doen voor personen met een handicap, maar om fundamenteel andere dingen te doen.”

    De presentatie van de toelichting vind je hier terug . Nog info nodig? De tekst van het VRPH kan je hier nalezen. Meer over hoe het VRPH geïmplementeerd wordt in Vlaanderen vind je in het doelstellingenkader.

    Na de presentatie was het tijd om zelf aan de slag te gaan. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat tewerkstelling bij de Vlaamse overheid inclusiever wordt? Hoe kunnen we in onze beleidskeuzes altijd rekening houden met de principes van Universal Design? Hoe maken we onze dienstverlening naar de burger nog toegankelijker? In vier groepjes dachten we na over acties die we zelf kunnen ondernemen in ons werk en identificeerden we knelpunten. Want de weg naar inclusie in de geest van het VRPH is nog lang. Initiatieven als “Onbeperkt aan de slag” helpen ons een stukje verder op die weg.  

    Sessie 2: "Zie je wel? Hoe we kijken naar handicap en chronische ziekte op het werk"

    Op 28 oktober 2016 was het tijd voor de tweede sessie in de reeks interactieve reflectievoormiddagen “Onbeperkt aan de slag”. Met een 30-tal deelnemers bogen we ons in het VAC Gent over de vraag hoe we kijken naar handicap en chronische ziekte op het werk. En of dat een probleem is.

    Tina Goethals, doctoraatsonderzoekster aan UGent, lichtte een onderzoek toe over percepties van handicap en chronische ziekte binnen de Vlaamse overheid. Ze kwam tot de conclusie dat er nog heel wat mythes en angsten bestaan met betrekking tot handicap en chronische ziekte op de werkvloer. Zo is de lijn tussen hulp en betutteling bijvoorbeeld soms heel dun, en draagt de berichtgeving over handicap in de media vaak niet bij tot een positievere kijk op het onderwerp. Tina’s toelichting was doorspekt met voorbeelden uit de praktijk dankzij Elisabeth Auer,  jobcoach bij het Universitair Centrum voor Begeleiding en Opleiding UCBO. Zij vertelde over haar ervaringen in de begeleiding van werknemers met een handicap of chronische ziekte. Zo had ze het bijvoorbeeld over het feit dat een stevig welzijnsbeleid met aandacht voor de individuele behoeften van elke werknemer vaak belangrijker is dan financiële steunmaatregelen. De presentatie van de toelichting vind je hier terug .

    Aansluitend gingen we in kleine groepjes aan de slag. Aan de hand van een oefening met een aantal stellingen en vragen merkten we dat ieder van ons onbewuste denkkaders hanteert die nadelige gevolgen kunnen hebben voor (toekomstige) collega’s met een handicap of chronische ziekte. Het ging over vragen en stellingen zoals: “Stel: je krijgt op het werk een nieuwe baas. Hoe zou je je voelen indien jouw nieuwe baas blind zou zijn?”, of: “Medewerkers met een handicap of chronische ziekte zijn niet flexibel”. Hoe komt het dat we bewust of onbewust toch bevreesd zijn dat de samenwerking met een blinde baas moeilijker zal zijn dan met iemand die ziet? Hoe komt het dat we nog altijd uitgaan van de “doorsnee-sollicitant/-collega/-medewerker” en van ons stuk zijn als we onverwachts iemand met een handicap of chronische ziekte ontmoeten?

    Nadien gingen we op zoek naar ons ideaalbeeld en hoe we dat kunnen bereiken. De deelnemers vinden een cultuur creëren van openheid en zorg voor elkaar in tijden van toenemende werkdruk essentieel. Maar ook bijvoorbeeld de ervaringsdeskundigheid van collega’s met een handicap of chronische ziekte beter benutten en takenpakketten zo opmaken dat ze overeenkomen met individuele talenten zijn belangrijke acties.

    Sessie 1: Redelijke aanpassingen

    Op 3 juni 2016 trapten we met een 45-tal collega’s de nieuwe reeks interactieve reflectievoormiddagen “Onbeperkt aan de slag” in gang in het VAC Leuven. Het onderwerp van de dag  was het concept “redelijke aanpassingen”. Flexibele werkuren? Een ergonomische stoel voor thuiswerk? Met de taxi naar kantoor? Slapen op het werk? Werkgevers zijn verplicht om redelijke aanpassingen te bieden voor medewerkers met een handicap of chronische ziekte. Doen ze dat niet, is dat (indirecte) discriminatie. Maar wat is redelijk? Wat is onredelijk? En hoe passen we dit idee toe bij de Vlaamse overheid?

    Annelies D’Espallier lichtte de redelijke aanpassingenplicht vanuit juridisch perspectief toe. Zij promoveerde in 2015 over dit onderwerp aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de KU Leuven en is nu ombudsvrouw gender bij de Vlaamse Ombudsdienst. In haar presentatie besprak ze o.a. het verschil tussen universal design en redelijke aanpassingen. Ook een toetsingsmodel aan de hand waarvan men de redelijkheid van een aanpassing kan beoordelen, kwam aan bod. De kernboodschap van haar betoog was dat de wetgeving de lat hoog legt als het over redelijke aanpassingen gaat. Ook uit de rechtspraak blijkt dat er verregaande inspanningen verwacht worden bij het bieden van redelijke aanpassingen. De presentatie kunt u hier raadplegen .

    Aansluitend gingen we in groepjes in gesprek over individuele en collectieve kosten en baten van redelijke aanpassingen. Een aantal randvoorwaarden die uit deze discussie bleken: de mate van zelfinzicht van de persoon met een handicap of chronische ziekte, de bijzondere moeilijkheid van aanpassingsvragen bij niet zichtbare handicaps, het belang van coachend leiderschap en empathie en de nood aan professionele brugfiguren tussen leidinggevenden en personen met een handicap of chronische ziekte.