chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Virtueel Bureau Integriteit

    virtueel bureau integriteit 5 jaar

    Wat?

    Het Virtueel Bureau Integriteit brengt experts uit verschillende vakdomeinen samen en bundelt zo de kennis en ervaring die binnen de Vlaamse administratie aanwezig is met betrekking tot integriteitsaangelegenheden. Het Virtueel Bureau Integriteit komt in principe om de zes weken samen.

    Het Virtueel Bureau Integriteit ging officieel van start op 15/03/2012 met een event in het auditorium Maria Baers. Nog voor de officiële opening, had het bureau in 2011 al een aantal overlegmomenten om de praktische werking en de afstemming van de verschillende doelstellingen voor te bereiden.

    Waarom?

    Het samenbrengen van deze expertise zorgt voor meer inbedding en efficiëntie in de integriteitsaanpak van de Vlaamse overheid. Door zich in te zetten voor het realiseren van gezamenlijke doelstellingen en het delen van kennis, vindt er automatisch kruisbestuiving plaats tussen de verschillende disciplines.

    Wie?

    Het integriteitsbeleid is nauw verbonden met werkvelden als HR, welzijn, diversiteitsbeleid en interne controle. Het Virtueel Bureau Integriteit bestaat daarom uit volgende experten - uit verschillende vakdomeinen:

    • Kristien Verbraeken, coördinator integriteitszorg Vlaamse overheid, voorzitter
    • Michiel Trippas, Vlaamse Diversiteitsambtenaar a.i., Dienst Diversiteitsbeleid
    • Wim De Naeyer, manager-auditor Audit Vlaanderen
    • Undine Korthout, preventieadviseur psychosociaal welzijn, Gemeenschappelijke Dienst voor Preventie en Bescherming (GDPB)
    • Nicole De Boeck, afdelingshoofd Sociale Dienst
    • Jessy Van Dousselaere, beleidsmedewerker welzijn, Agentschap Overheidspersoneel  

    Kerntaken

    Het Virtueel Bureau Integriteit werkt aan 

    1. Het formuleren van integriteitsadvies 
    • Formuleren van verbetervoorstellen voor het integriteitsbeleid van de Vlaamse overheid
    • Advies geven aan entiteiten die ondersteuning nodig hebben bij het vertalen van het overkoepelend integriteitsbeleid naar de eigen specifieke context

    2. De ontwikkeling van integriteitsinstrumenten 

    Een belangrijke meerwaarde van het samenbrengen van de vertegenwoordigers van verschillende relevante werkdomeinen:

    • Beter afstemmen van bestaande initiatieven op elkaar
    • Ondernemen van gezamenlijke acties
    • Geïntegreerde integriteitsinstrumenten maken ter ondersteuning van de entiteiten van de Vlaamse overheid

    3. Het meten en het evalueren van het integriteitsbeleid 

    Integriteit is bij de Vlaamse overheid een ruim begrip en beslaat een ruim werkveld. Hiervoor zijn verschillende structuren, instrumenten en initiatieven ontwikkeld. Het is daarbij ook van groot belang om na te gaan welke inspanningen succesvol zijn, wat er nog bijgestuurd en verbeterd kan worden en op welke praktijkvraagstukken- en tendensen de Vlaamse overheid moet inspelen. Voor het meten en evalueren van het integriteitsbeleid zijn in de eerste plaats relevante indicatoren nodig die helpen om de ontwikkeling van het integriteitsbeleid en de vertaling ervan naar de praktijk te optimaliseren.

    4. Het uitbouwen van een expertisecentrum op het vlak van integriteit, door:
    • Samen te werken aan praktijkcases
    • Kennis te delen over de verschillende gerelateerde werkvelden
    • Actief kennis uit te wisselen met andere overheden en instellingen in binnen- en buitenland

    5. De voorbereiding van communicatie over het integriteitsbeleid 

    Terugblik: Realisaties 2016

    De belangrijkste realisaties in 2016:

    • bundelen en publiceren van de cijfergegevens van de overkoepelende integriteits- en welzijnsactoren van de Vlaamse overheid – dit past in het streven van de Vlaamse overheid om het beleid dat ze voert zo goed mogelijk te onderbouwen –het zogenaamde evidence based
    • evaluatie van de werking van Spreekbuis
    • formuleren van aanbevelingen voor het aanscherpen van het integriteitsbeleid
    • input voor het actualiseren van de deontologische code
    • input voor het ontwerp van de beleidsbrief Bestuurszaken 2017
    • wisselwerking en kruisbestuiving met experts en vakgenoten in binnen- en buitenland

    Het bureau kwam vier keer samen in 2016 om te werken rond haar kerntaken. Lees hieronder de belangrijkste realisaties per kerntaak.

    Meten en evalueren van het integriteitsbeleid 

    Het bureau bundelde de cijfers van de overkoepelende welzijns- en integriteitsactoren van de Vlaamse overheid en publiceerde ze met bijbehorende duiding op de website. De voorbije jaren zorgden de partners van het bureau voor steeds betere gegevens over welzijn en integriteit in de organisatie. Dit was mogelijk dankzij het uniek meldpunt Spreekbuis, met een gezamenlijk registratie- en opvolgingssysteem en het samenbrengen en analyseren van de resultaten en bevindingen. Dit biedt waardevolle inzichten en input voor het bijsturen en verbeteren van het beleid en de welzijns- en integriteitspraktijk. Het publiceren van de gebundelde cijfers van 2014 en 2015 met duiding en context past bij de opdracht van het bureau om de kennis op het vlak van integriteit te delen en ontsluiten. Bovendien moedigt het bureau de entiteiten van de Vlaamse overheid aan om met de informatie verder aan de slag te gaan en in te zetten op de specifieke werkpunten op het vlak van integriteit en welzijn op de werkvloer. In 2016 deden drie entiteiten een beroep op het virtueel bureau om de resultaten en actiepunten te bespreken.

    Een concreet project dat gelinkt is aan het samenbrengen van de cijfers is het actieplan werkgebonden stress en burn-out. Met dit project wil de Vlaamse overheid meer te weten komen over de prevalentie, oorzaken en gevolgen van burn-out (bij de Vlaamse overheid, andere overheden, Vlaanderen/België, andere landen) om zoveel mogelijk preventief te kunnen werken in het voorkomen van stress en burn-out binnen de Vlaamse overheid. Over de verschillende bouwstenen van het actieplan en de vorderingen van het project werd regelmatig overleg gepleegd en teruggekoppeld op de bijeenkomsten van het Virtueel Bureau Integriteit.

    Ontwikkeling van integriteitsinstrumenten 

    Evaluatie Spreekbuis

    Spreekbuis is het meldpunt voor personeelsleden van de Vlaamse overheid voor welzijn en integriteit op het werk. Sinds 1 januari 2015 is Spreekbuis in het beheer van de Gemeenschappelijk Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk (Departement Kanselarij en Bestuur). Eind 2015 evalueerden de centrale vertrouwenspersonen, de preventieadviseurs psychosociaal welzijn, de re-integratieambtenaren en het virtueel bureau Integriteit de werking van Spreekbuis. In 2016 boog het bureau zich over de bevindingen. Zo bleek dat medewerkers Spreekbuis vooral contacteren voor welzijnsvragen en –meldingen, terwijl de andere thema’s waarvoor medewerkersbij het meldpunt terecht ondervertegenwoordigd zijn in het aantal contacten. Verder zijn het voornamelijk medewerkers met een individuele vraag die de weg vinden naar Spreekbuis. Leidinggevenden, vertrouwenspersonen, contactpersonen integriteit of HR-verantwoordelijken kunnen ook aankloppen bij het meldpunt voor ondersteuning in hun rol als welzijns- en integriteitsactor, maar doen dat tot nu toe zeer weinig. Daarom zal bij een nieuwe bekendmakingscampagne worden gefocust op de diverse thema’s van het meldpunt en worden naast de medewerkers ook de andere doelgroepen expliciet aangesproken.

    Ethisch leiderschap ingebed in leiderschapsvisie Vlaamse overheid

    Leidinggevenden spelen een sleutelrol spelen bij integriteit op de werkvloer: ze staan in zowel voor het stimuleren van integriteit in hun team, zijn aanspreekpunt voor integriteitsvragen, hebben een belangrijke voorbeeldfunctie en moeten ook optreden bij inbreuken en schendingen. Daarnaast hebben ze door hun opdracht en verantwoordelijkheden zelf een kwetsbare functie. Om onze leidinggevenden beter te kunnen ondersteunen in hun rol en opdracht als cruciale integriteitsactor startte in de tweede jaarhelft van 2015 deskresearch en literatuurstudie naar ethisch leiderschap. Dit resulteerde in 2016 in een visienota en een concreet projectvoorstel om ethisch leiderschap in te bedden in de algemene visie en werking rond leiderschap bij de Vlaamse overheid. Zo is het aspect ethisch leiderschap onderdeel van een nieuw ontwikkelingsinstrument voor leidinggevenden, wordt onderzocht of het toetsen op integriteit kan worden opgenomen in de rekruterings- en selectieprocessen en wordt het vormingsaanbod gescreend om opleidingen voor leidinggevenden te verrijken met het ontwikkelen van vaardigheden om waarden, welzijn en integriteit op het werk te versterken.

    Uitbouwen van een expertise centrum op het vlak van integriteit 

    Wisselwerking en kruisbestuiving met experts en vakgenoten in binnen- en buitenland

    De voorbije jaren werd sterk ingezet op kennisopbouw- en uitwisseling met binnen en buitenlandse experts en vakgenoten. Met 10 jaar ervaring in integriteitsbeleid en –praktijk zijn het virtueel bureau Integriteit en de coördinator Integriteitszorg vaak gevraagde gasten en sprekers op verschillende fora en netwerken.

    In het voorjaar was de coördinator Integriteitszorg en collega Veerle Depauw te gast bij de Nederlandse collega’s van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en academici van de Vrije Universiteit Amsterdam om meer te weten te komen over hun inzichten in ethisch leiderschap en kennis uit te wisselen over nieuwe projecten. Verder woonde de coördinator Integriteitszorg in april de jaarlijkse Integrity Week van de OESO in Parijs bij. De OESO nam in 2016 het uniek meldpunt van de Vlaamse overheid op als goede praktijkvoorbeeld in een rapport over klokkenluiderssystemen.

    In juni en oktober nam de coördinator Integriteitszorg deel aan de bijeenkomsten van het European Netwerk Integrity Practitioners (ENIP), die respectievelijk werden georganiseerd in Wenen en Ljubljana door de Oostenrijkse en Sloveense collega’s. Op de twee driedaagse netwerkbijeenkomsten stonden volgende topics op de agenda: online integriteitsgame voor adolescenten en jong volwassenen, het Oostenrijkse integriteitsnetwerk en communicatie over integriteit, opzetten integriteitssamenwerkingsverbanden, klokkenluiderssystemen, Sloveense applicatie overheidsbestedingen.

    Op initiatief van de Vlaamse overheid startte in het najaar van 2016 een werkgroep integriteit voor kennisuitwisseling met de lokale besturen. De werkgroep wordt getrokken en voorbereid door de coördinator Integriteitszorg en collega’s van het Agentschap Binnenlands Bestuur in overleg met Audit Vlaanderen. De werkgroep kwam in 2016 twee keer samen en kent een vervolg in 2017.

    Verschillende leden van het virtueel bureau Integriteit zijn lid van het Netwerk Integriteit Vlaanderen, een initiatief van de KULeuven dat academici, praktijkmensen uit de overheid en vaklui uit het bedrijfsleven samenbrengt. In juni was de Vlaamse overheid gastheer van het netwerk met een sessie gewijd aan ‘Integriteit in tijden van transitie’.

    Daarnaast waren ook verschillende kennisdelingsmomenten binnen de Vlaamse overheid met op 30 mei een bijeenkomst van het netwerk van contactpersonen integriteit dat zich boog over de rol en professionalisering van de interne integriteitsactoren, sessies over integriteitsrisicoanalyse en ethisch leiderschap tijdens de train-je-collega-week en het integriteitsevent van de VRT waar de coördinator Integriteitszorg gastspreker was en deelnam aan een panelgesprek.

    Ten slotte gaf de coördinator Integriteitszorg een toelichting over ethisch leiderschap op het seminarie ‘Quality of Public Administration: Making Positive Change Happen’ van de Europese Commissie.

    Voorbereiding van communicatie over het integriteitsbeleid

    De integriteitswebsite van de Vlaamse overheid is een belangrijk kanaal om de informatie over het beleid, de instrumenten, lopende projecten en resultaten te bundelen en te delen. Zo werd de website in 2016 aangevuld met de resultaten van de werkgroepsessies voor de actualisering van de deontologische code en het specialistennetwerk rekrutering en selectie dat gewijd was aan integriteit en het webluik met de cijfers van de overkoepelende welzijns- en integriteitsactoren.

    Het is van belang om regelmatig te communiceren over een complex thema zoals integriteit en de communicatie te richten en af te stemmen op de verschillende doelgroepen. Daarom zet het bureau Integriteit naast de website ook andere kanalen in zoals de koepelsite, het yammer-platform, het personeelsblad 13, train-je-collega en netwerksessies.

    In 2016 schreef de coördinator Integriteitszorg een bijdrage over integriteit in beleid voor een handboek voor criminologen in samenwerking met de universiteit Gent. Het handboek verschijnt in de loop van 2017.

    Terugblik: Acties 2012 - 2015

     

    Vooruitblik: Planning 2017

    In 2017 viert het bureau zijn vijfde verjaardag. Na vijf jaar blijft de multidisciplinaire aanpak en samenwerking even waardevol en is het delen van kennis en middelen van groot belang om het werk te kunnen verderzetten. Dit jaar zet het bureau zich onder meer in voor:

    • Professionalisering van de integriteitsactoren in de entiteiten van de Vlaamse overheid:
      • Aanbod van een raamcontract ondersteuning integriteitsbeleid
      • Ontwikkelen van een nieuw instrument waarmee entiteiten in kaart kunnen brengen hoever ze staan op vlak van integriteit en wat de volgende stappen zijn voor een geïntegreerde integriteitsaanpak op maat

    Verzamelen, analyseren en publiceren cijfers van de overkoepelende welzijns- en integriteitsactoren 2016 en bekijken hoe een nog betere samenwerking tussen de welzijns- en integriteitsactoren mogelijk is;  

    • Promoten van terugkoppeling – van cijfers en aanbevelingen - op maat van entiteiten op basis van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens van de welzijns-en integriteitsactoren
    • Vernieuwen website en nieuwe communicatiecampagne uniek meldpunt
    • Actualisatie van de deontologische code conform de nieuwe waarden van de Vlaamse overheid aanpassing van de wet op overheidsopdrachten en verfijning deontologische afspraken vermijden belangenvermenging bij de Vlaamse overheid
    • Organisatie belevingsdag diversiteit en integriteit voor topambtenaren Vlaamse overheid en lokale besturen in Kazerne Dossin op 21/03/2017
    • Verderzetting van de werkgroep integriteit met lokale besturen
    • Deelname aan netwerking in binnen- en buitenland 

    Contact

    Voor meer informatie over het virtueel bureau Integriteit – contacteer de coördinator Integriteitszorg van de Vlaamse overheid.