chat-altchatcrossloginquestion-circlesearchsmileystarthumbup-downwarning
Vlaanderen
Contacteer ons
    Terug naar overzicht Stuur een e-mail

    Stuur een e-mail naar 1700, de informatiedienst voor al uw vragen aan de overheid.
    U ontvangt een kopie van uw bericht.

    Terug naar overzicht Chat met ons
    Uw chatgesprek wordt automatisch gestart zodra er een medewerker beschikbaar is.
    Even geduld, uw positie in de wachtrij wordt bepaald.

    Ziekteafwezigheidspercentage

    Evolutie ziekteafwezigheidspercentage

    De indicator ‘ziekteafwezigheidspercentage’ geeft het aantal dagen op 100 weer dat een werknemer afwezig is wegens ziekte. Het percentage wordt berekend door het aantal ziektedagen af te zetten tegenover het totaal aantal beschikbare dagen.

    Een milde stijging van het absenteïsme binnen de Vlaamse overheid zet zich door sinds 2008 - met uitzondering van 2009 waar er een minimale daling was. Het ziekteafwezigheidspercentage steeg van 6,37% in 2008 naar 7,64% in 2017. Als we kijken naar het afgelopen jaar evolueerde het van 7,54% in 2016 naar 7,64% in 2017 (dit betekent dat er in 2017 een procentuele stijging van het ziekteafwezigheidspercentage is met 1,3% in vergelijking met 2016, terwijl we het jaar daarvoor nog een stijging met 7,1% optekenden). In 2017 was een personeelslid op 100 beschikbare dagen dus 7,64 dagen afwezig wegens ziekte.

    Dit ziekteafwezigheidspercentage verschilt sterk binnen de verschillende beleidsdomeinen. Het laagste ziekteafwezigheidspercentage van een beleidsdomein bedraagt 4,92%, het hoogste bedraagt 8,93%. De context binnen de beleidsdomeinen is ook verschillend.

    Terwijl het ziekteverzuim binnen de Vlaamse overheid vroeger significant hoger lag dan in de private sector, liggen de cijfers sinds 2015 dicht bij elkaar. De stijgende trend in de Vlaamse overheid zet zich ook in de privésector door, waar het ziekteverzuimpercentage stijgt van 7,26% in 2016 naar 7,47%. Als we rekening houden met de omvang van het aantal werknemers en een gewogen gemiddelde berekenen, komen we zelfs op een ziekteafwezigheidspercentage van 7,89 % (bron: Securex White Paper mei 2018, Absenteïsme in 2017).

    Het ziektepercentage is ook afhankelijk van de grootte van de organisatie: hoe groter de organisatie, hoe hoger het ziektepercentage - van 6,11% bij organisaties tot 20 werknemers tot 10,20% bij organisaties met meer dan 1.000 werknemers (cijfers Vlaamse arbeidsmarkt private sector). Omdat het gewicht van grote organisaties op het absenteïsmecijfer sterk doorweegt, opteert Securex ervoor om in hun White Paper met ziektecijfers over 2017, grote bedrijven met meer dan 1.000 werknemers niet meer op te nemen in de totaalcijfers. Zij publiceren voor 2017 een verzuimcijfer van 6,88%. Als we bij de Vlaamse overheid de entiteiten met meer dan 1.000 werknemers uit de berekening halen komen we op een vergelijkbaar cijfer van 6,97%.

    Bovenstaande gegevens wijzen erop dat het stijgend ziekteverzuim een algemeen maatschappelijk gegeven is zowel bij werknemers tewerkgesteld in private als in publieke organisaties.

    Als we het ziekteverzuim toepassen op de verschillende demografische gegevens zien we volgend resultaat:

    Geslacht

    Totaal

    Man

    Vrouw

    Ziektepercentage

    7,64%

    5,63%

    9,33%

    We zien dat vrouwen gemiddeld vaker afwezig zijn door ziekte.

    Dit gegeven is niet eigen aan de Vlaamse overheid. Als we dit vergelijken met cijfers uit de White Paper van Securex is het daar ook zo dat vrouwen (8,20%) vaker afwezig zijn dan mannen (5,92%) (Bron: White Paper Absenteïsme in 2017, Heidi Verlinden, mei 2018).
    Ook in de wetenschappelijke literatuur vinden we deze vaststelling terug.

     

    Leeftijdscategorieën

    Totaal

    1. <= 24j

    2. 25 - 29j

    3. 30 - 34j

    4. 35 - 39j

    5. 40 - 44j

    6. 45 - 49j

    7. 50 - 54j

    8. 55 - 59j

    9. >= 60j

    Ziektepercentage

    7,64%

    2,38%

    3,60%

    5,58%

    6,63%

    7,25%

    7,58%

    8,79%

    10,29%

    12,10%

    Securex

     

    2,84%

    3,56%

    4,63 %

    5,47%

    6,19%

    7,26%

    9,32%

    13,18%

    20,52%

     

    De verschillen in ziektepercentage naar leeftijd zijn duidelijk, namelijk hoe ouder hoe hoger het ziekteverzuim, zowel bij de Vlaamse overheid als bij de private bedrijven uit de benchmark van Securex.

     

    Statuut

    Totaal

    Statutair

    Contractueel

    Ziektepercentage

    7,64%

    7,79%

    7,27%

     

    In de opdeling naar statuut zien we dat statutaire personeelsleden een licht hoger ziektepercentage hebben dan hun contractuele collega’s. We merken echter dat dit verschil beduidend kleiner wordt ten opzichte van voorgaande jaren. In 2016 was dit verschil veel groter met een ziekteverzuimpercentage van 7,02% bij statutaire personeelsleden en 5,75% bij contractuele personeelsleden.

    Niveau

    Totaal

    Niveau A

    Niveau B

    Niveau C

    Niveau D

    Ziektepercentage

    7,64%

    4,78%

    7,95%

    8,63%

    11,17%

     

    Het ziektepercentage is gerelateerd aan het niveau: hoe hoger de scholingsgraad, des te minder afwezig door ziekte. Het opleidingsniveau heeft een positieve impact op de levensstijl qua gezonde gewoontes (meer beweging en gezondere voeding). Een andere mogelijke verklaring is dat de indicatoren die welzijn bepalen (autonomie, inzetbaarheid, zingeving, ontwikkelingsmogelijkheden, plaats- en tijdsonafhankelijk werken, …) meer voorkomen in jobs bij hoger opgeleiden. Bij lager opgeleiden vinden we de meer fysiek belastende beroepen terug.

    Er is meer onderzoek nodig naar de onderlinge afhankelijkheid van de demografische variabelen.

    De aan- of afwezigheid van personeelsleden wordt echter niet enkel door deze individuele factoren bepaald maar wordt potentieel beïnvloed door een ruime set van variabelen. Op de Beeck, S., A. Hondeghem, (2017), Antecedenten van personeelsbeschikbaarheid, Steunpunt Bestuurlijke Vernieuwing, KU Leuven, p.16-26) hanteren vier categorieën:

    • Individuele factoren: demografische kenmerken (zoals geslacht, leeftijd, anciënniteit), persoonlijkheid, psychosociaal kapitaal, familiale verantwoordelijkheden
    • Jobgerelateerde factoren: jobkenmerken (zoals autonomie, complexiteit, niveau en doorgroeimogelijkheden), rolduidelijkheid, flexibel werken
    • Factoren in de directe werkomgeving: leiderschap, relatie met collega’s, grootte van het team
    • Organisatiebrede factoren: afwezigheidscultuur, organisatiepolitiek, erkenning vanuit de organisatie

    Evolutie ziekteafwezigheidspercentage volgens duur

    Als het ziekteafwezigheidspercentage van de Vlaamse overheid opgedeeld wordt volgens de duur van de afwezigheid, blijkt het volgende:

    Ziekteafwezigheidspercentage per periode

    jaar

    1-dags

    kort

    < 1 maand

    lang

    > 1 maand

    deeltijds

    2017 0,40%

    1,90%

    4,47%

    0,90%

    2016

    0,40%

    2,04%

    4,34%

    0,73%

    2015

    0,39%

    1,98%

    3,87%

    0,54%

    • in 2017 waren 0,40% van de beschikbare dagen afwezigheden van 1 dag. Het gaat om 5% van de verloren arbeidstijd
    • 1,90% waren korte afwezigheden (2 tot 30 kalenderdagen). 25% van de verloren arbeidstijd is te wijten aan personeelsleden die tussen 2 en 30 kalenderdagen ziek zijn
    • 4,47% waren langdurige afwezigheden (meer dan 30 kalenderdagen). Dit is 58% van de verloren arbeidstijd
    • 0,90% waren afwezigheden wegens deeltijdse ziekte. Dat is 12% van de verloren arbeidstijd

    In vergelijking met 2016 blijft de categorie van 1-dagsziekten gelijk, daalt de categorie korte ziekteperiode met 7,37%, is er een lichte stijging van 3% in de categorie van de langdurige ziekteperiodes en een stijging met 23,29% in de categorie deeltijds ziek.

    In de private sector is het langdurig ziekteverzuim nog hoger met een cijfer van 4,81%.

    Dit cijfermateriaal leert dat het belangrijk is om te proberen om het procentueel aandeel van de langdurige ziekteperiodes in het totale ziekteafwezigheidspercentage in te dijken door het nemen van diverse beleidsmaatregelen.

    De oorzaken voor het stijgend ziekteverzuim zijn veelvuldig en liggen voor een stuk ook buiten de organisatie. Zo bepalen ook brede sociaal-economische trends zoals; de snelheid van veranderingen, de VUCA (volatile, uncertain, complex, ambiguous) wereld, de 24/7 connectiviteit, de intensivering van werk en leven, lean management, de individualisering, stijgende diversiteit, onzekerheid over de toekomst, angst voor aanslagen, … mee het ziekteverzuim.

    Zie ook deze cijfers

    2,30
    Meldingsfrequentie
    Cijfer over 2017
    11,90
    Gemiddelde ziekteduur
    Cijfer over 2017
    414
    Arbeidsongevallen
    Cijfer over 2017